Gruziyada soliq rezidentligi: 183 kun qoidasi

Gruziyada yashash uchun ruxsatnoma va soliq rezidentligi qoidalari har xil bo'lgan ikki alohida maqom. Ruxsatnoma mamlakatda qonuniy yashash huquqini beradi. Soliq rezidentligi esa soliqni qayerda to'lashingizni belgilaydi va uni olish uchun yashash ruxsatnomasi shart emas.

Ko'pchilik soliq rezidentligini mamlakatda 183 kun yashab oladi. Shuncha vaqt qola olmaydiganlar uchun hozir boshqa yo'l yo'q: badavlat shaxslarga mo'ljallangan alohida maqom 2023-yilda bekor qilingan.

Gruziyada soliq rezidentligi nima beradi

Eng katta foydasi rezidentlik ma'lumotnomasi: uni ikki tomonlama soliqqa tortishdan qochish shartnomalari bo'yicha ko'rsatsangiz, bitta daromaddan o'z davlatingizda qayta soliq olinmaydi. Gruziya faqat Gruziya manbali daromadga yagona 20% stavkada soliq soladi, xorijiy daromad esa bu yerda rezidentlar uchun ham, norezidentlar uchun ham soliqsiz.

Asosiy chalkashlik Gruziya manbali daromad tushunchasi bilan bog'liq. Bunda eng ko'p masofadan ishlaydiganlar adashadi.

Soliq kodeksining 104-moddasiga ko'ra, Gruziya soliq rezidentining xizmatlardan olgan daromadi mijoz qayerda bo'lishi yoki pul qaysi davlatdan kelishidan qat'i nazar Gruziya manbali hisoblanadi. Gruziyada jismonan turib ishlab topgan maoshingiz ham shunday, hatto ish beruvchi chet elda bo'lsa va pul xorijiy bank hisobiga tushsa ham.

Gruziya ikkalasiga ham soliq soladi. Passiv xorijiy daromad esa soliqsiz qoladi: xorijiy kompaniya dividendlari, xorijiy bank hisobidagi foizlar yoki xorijiy litsenziat to'laydigan royalti.

183 kun qoidasi qanday ishlaydi

Odatda joriy soliq yilida tugaydigan istalgan uzluksiz 12 oy ichida Gruziyada 183 kun yoki undan ko'p bo'lgan kishi rezident hisoblanadi. Kunlar ketma-ket bo'lishi shart emas, kelgan va ketgan kunlarning har biri to'liq kun sifatida sanaladi. Soliq kodeksining 34-moddasiga ko'ra, chet elga maxsus davolanish, dam olish, xizmat safari yoki o'qish uchun chiqqan bo'lsangiz, u yerda o'tgan vaqt ham Gruziyada bo'lgan vaqt hisoblanadi. Boshqa safarlar hisobni nolga tushirmaydi, faqat to'xtatib turadi.

Maqom har bir kalendar yil uchun belgilanadi, 12 oylik davr esa oldingi yilga ham cho'zilishi mumkin. Masalan, Gruziyaga 2025-yil 1-sentabrda kelib, shu yerda qoldingiz: 2025-yilda atigi 122 kun to'planadi. 2026-yil mart boshida so'nggi 12 oyda 183 kun to'ladi va 2026-yil uchun rezident bo'lasiz. Sizni oldingi yil uchun rezident qilgan kunlar keyingi yilda ikkinchi marta hisoblanmaydi.

183 kunsiz yo'l bormi?

2023-yil iyunigacha yilning yarmini Gruziyada o'tkaza olmaganlar katta aktivlar yoki daromad hamda Gruziyadagi mulk asosida High Net Worth Individual (HNWI, yirik boylikka ega shaxs) maqomiga ariza bera olardi. Bu maqom qoidalari 2023-yil 14-iyunda bekor qilingan va o'rniga yangisi qabul qilinmagan, shuning uchun bugun Gruziya soliq rezidenti bo'lishning yagona yo'li 183 kun qoidasidir.

Maqomni soliq rezidentligi ma'lumotnomasi bilan tasdiqlash

Gruziya ichida rezident hisoblanish uchun mamlakatda 183 kun bo'lishning o'zi kifoya. Bu maqomga chet elda tayanish, masalan shartnoma bo'yicha ikki tomonlama soliqdan qutulish uchun esa rasmiy soliq rezidentligi ma'lumotnomasi kerak.

Gruziyada 58 ta ikki tomonlama soliqqa tortishdan qochish shartnomasi amal qiladi va ularning qaysi biri bo'yicha bo'lmasin, xorijiy soliq idorasi yoki bank imtiyoz berishdan oldin ma'lumotnomani talab qiladi. O'zingiz sanagan 183 kun Gruziyadan tashqarida hech narsani isbotlamaydi.

Arizani rs.ge saytidagi shaxsiy kabinet orqali, shaxsan yoki vakil orqali topshirish mumkin. Odatdagi 183 kun asosidagi arizada Daromadlar xizmati (Revenue Service) chegara kesib o'tishlar bo'yicha o'z ma'lumotlarini tekshiradi, shuning uchun sizdan chipta yoki mehmonxona bronini so'rashmaydi.

Ma'lumotnoma bepul va odatda 5-15 ish kuni ichida tayyor bo'ladi, qo'shimcha haq to'lab tezlashtirish ham mumkin.

Yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun past stavkalar

Standart 20% oddiy Gruziya manbali daromadga qo'llanadi, ammo ayrimlar kamroq to'laydi. Gruziyada yakka tartibdagi tadbirkor sifatida ro'yxatdan o'tib, kichik biznes maqomini olsangiz, yillik aylanma 500 000 laridan oshmaguncha 1% to'laysiz.

Bu chegaradan oshgach, o'sha oyning boshidan kalendar yil oxirigacha topgan barcha daromadingizdan 3% to'laysiz. Yillik daromadi 30 000 larigacha bo'lgan mikrobiznes maqomida esa daromad solig'i umuman to'lanmaydi.

Bu stavkalar faqat biznes daromadiga tegishli. Mehnat shartnomasi bo'yicha maosh baribir 20% bilan soliqqa tortiladi, konsalting, yuridik xizmatlar va litsenziyalanadigan faoliyat kabi ayrim sohalar esa kichik biznes maqomini ololmaydi.

Past stavka Gruziya manbali daromad tushunchasini ham o'zgartirmaydi. Kichik biznes maqomidagi frilanser Gruziyadan turib xorijiy mijozlarga ishlasa, bu daromaddan baribir soliq to'laydi, faqat 20% emas, 1%.

Yillik deklaratsiya topshirish

Xorijiy ish beruvchi Gruziya solig'ini ushlab qolmasa, 20% soliqni o'zingiz to'laysiz. Keyingi yilning 31-martiga qadar rs.ge saytidagi shaxsiy kabinet orqali yillik deklaratsiya topshiring va soliqni ham shu sanagacha to'lang. Kichik biznes maqomidagi yakka tartibdagi tadbirkorlar ham o'z past stavkasi bo'yicha deklaratsiya topshiradi.

Deklaratsiya topshirish shartmi yoki yo'qmi, vaziyatingizga bog'liq: xodimlar, o'zini o'zi band qilganlar va kompaniya egalari uchun qoidalar turlicha. O'z holatingizni Daromadlar xizmati yoki buxgalter bilan aniqlab oling.

Soliq shartnomalari qanday qo'llanishi o'z davlatingiz va shaxsiy sharoitingizga bog'liq. Boshqa davlatda allaqachon soliq to'lashingiz kerak bo'lsa, ikkala davlatning soliq qonunlarini biladigan maslahatchi bilan gaplashing.