اقامت مالیاتی در گرجستان: قاعده 183 روز

اجازه اقامت و اقامت مالیاتی در گرجستان دو وضعیت جداگانه با قواعد مخصوص خودشان هستند. اجازه اقامت حق زندگی قانونی در کشور را به شما می‌دهد. اقامت مالیاتی معلوم می‌کند مالیاتتان را کجا می‌پردازید و برای گرفتن آن به اجازه اقامت نیازی نیست.

بیشتر افراد با گذراندن 183 روز در کشور مقیم مالیاتی می‌شوند. اگر نمی‌توانید این‌قدر بمانید، فعلاً راه دیگری وجود ندارد: وضعیت جداگانه‌ای که برای افراد ثروتمند بود، در سال 2023 لغو شد.

اقامت مالیاتی در گرجستان چه چیزی به شما می‌دهد

بزرگ‌ترین مزیت، گواهی‌ای است که طبق معاهده‌های مالیات مضاعف به کارتان می‌آید و نمی‌گذارد کشور خودتان دوباره از همان درآمد مالیات بگیرد. گرجستان فقط از درآمد با منبع گرجستانی مالیات می‌گیرد، آن هم با نرخ ثابت 20%، و درآمد خارجی اینجا چه برای مقیم و چه برای غیرمقیم بی‌مالیات است.

اصل ماجرا این است که چه درآمدی «منبع گرجستانی» حساب می‌شود و دورکارها بیشتر از همه همین‌جا اشتباه می‌کنند.

طبق ماده 104 قانون مالیات، درآمد خدماتی مقیم مالیاتی گرجستان منبع گرجستانی دارد، فرقی نمی‌کند مشتری کجاست یا پول از کدام کشور می‌آید. حقوقی هم که در زمان حضور در گرجستان به دست می‌آورید همین حکم را دارد، حتی اگر کارفرمایتان خارج از کشور باشد و پول به حساب بانکی خارجی برود.

گرجستان از هر دو مالیات می‌گیرد، اما درآمد غیرفعال خارجی بی‌مالیات می‌ماند: سود سهام یک شرکت خارجی، بهره حساب بانکی خارجی یا حق امتیازی که یک لیسانس‌گیرنده خارجی می‌پردازد.

قاعده 183 روز چطور کار می‌کند

بیشتر افراد با گذراندن 183 روز یا بیشتر در گرجستان، در هر دوره پیوسته 12 ماهه که در سال مالیاتی جاری تمام می‌شود، مقیم می‌شوند. لازم نیست روزهای حضور پشت سر هم باشند و روز ورود و روز خروج هر کدام یک روز کامل حساب می‌شود. طبق ماده 34 قانون مالیاتی، اگر مخصوصاً برای درمان، استراحت، مأموریت کاری یا تحصیل به خارج رفته باشید، آن مدت هم زمان حضور در گرجستان حساب می‌شود. سفرهای دیگر شمارش را فقط متوقف می‌کنند و آن را صفر نمی‌کنند.

وضعیت شما برای هر سال تقویمی تعیین می‌شود و پنجره 12 ماهه می‌تواند به سال قبل هم برسد. فرض کنید 1 سپتامبر 2025 به گرجستان آمده‌اید و مانده‌اید: در سال 2025 فقط 122 روز جمع می‌کنید. تا اوایل مارس 2026 در 12 ماه گذشته به 183 روز می‌رسید و برای 2026 مقیم می‌شوید. روزهایی که شما را برای سال قبل مقیم کرده‌اند، در سال بعد دوباره حساب نمی‌شوند.

آیا بدون 183 روز راهی هست؟

تا ژوئن 2023 کسانی که نمی‌توانستند نیمی از سال را در گرجستان بگذرانند، می‌توانستند بر اساس دارایی یا درآمد قابل توجه و ملک در گرجستان برای وضعیت فرد دارای ثروت بالا (HNWI) درخواست بدهند. قواعد این وضعیت در 14 ژوئن 2023 لغو شد و قاعده تازه‌ای جای آن را نگرفت، بنابراین امروز قاعده 183 روز تنها راه مقیم مالیاتی شدن در گرجستان است.

اثبات وضعیت با گواهی اقامت مالیاتی

داخل گرجستان، برای مقیم حساب شدن همین 183 روز حضور کافی است. اما اگر بخواهید در خارج از کشور به این وضعیت استناد کنید، مثلاً برای پرهیز از مالیات مضاعف طبق یک معاهده، به گواهی رسمی اقامت مالیاتی نیاز دارید.

گرجستان 58 معاهده مالیات مضاعف در حال اجرا دارد و سازمان مالیاتی یا بانک خارجی پیش از اعمال معافیت بر اساس هر کدام از آن‌ها، این گواهی را از شما می‌خواهد. اگر 183 روز را خودتان شمرده باشید، این شمارش بیرون از گرجستان اعتباری ندارد.

می‌توانید از طریق حساب شخصی در rs.ge، حضوری یا با نماینده درخواست بدهید. در مسیر معمول 183 روز، سازمان درآمد (Revenue Service) سوابق عبور از مرز را خودش بررسی می‌کند و از شما بلیت یا رزرو هتل نمی‌خواهد.

گواهی رایگان است و معمولاً 5-15 روز کاری طول می‌کشد. اگر عجله دارید، با پرداخت هزینه اضافه زودتر صادر می‌شود.

نرخ‌های مالیاتی پایین‌تر برای کارآفرینان انفرادی

نرخ استاندارد 20% برای درآمد معمولی با منبع گرجستانی است، اما بعضی‌ها کمتر می‌پردازند. اگر به‌عنوان کارآفرین انفرادی در گرجستان با وضعیت کسب‌وکار کوچک ثبت شوید، تا وقتی گردش سالانه از 500000 لاری بیشتر نشود 1% می‌دهید. بعد از عبور از این سقف، برای هر چه از ابتدای همان ماه تا پایان سال تقویمی به دست می‌آورید 3% می‌دهید. با وضعیت کسب‌وکار خرد، برای درآمد تا 30000 لاری در سال، اصلاً مالیات بر درآمد نمی‌پردازید.

این نرخ‌ها فقط برای درآمد کسب‌وکار است. حقوق با قرارداد کار همچنان 20% مالیات دارد و بعضی فعالیت‌ها، از جمله مشاوره، خدمات حقوقی و کارهای نیازمند مجوز، نمی‌توانند وضعیت کسب‌وکار کوچک بگیرند.

نرخ پایین‌تر هم تغییری در گرجستانی بودن منبع درآمد نمی‌دهد. فریلنسری با وضعیت کسب‌وکار کوچک که از گرجستان برای مشتریان خارجی کار می‌کند، باز هم از آن درآمد مالیات می‌دهد، فقط 1% به‌جای 20%.

ثبت اظهارنامه سالانه مالیات

اگر کارفرمای خارجی مالیات گرجستان را کسر نکند، 20% را خودتان می‌پردازید. اظهارنامه سالانه را از حساب شخصی در rs.ge تا 31 مارس سال بعد ثبت کنید و مالیات را هم تا همان تاریخ بپردازید. کارآفرینان انفرادی با وضعیت کسب‌وکار کوچک هم اظهارنامه می‌دهند، با نرخ پایین‌تر خودشان.

اینکه اصلاً باید اظهارنامه بدهید یا نه به وضعیت شما بستگی دارد، چون قواعد برای کارمندان، خوداشتغال‌ها و صاحبان شرکت فرق می‌کند. درباره وضعیت خودتان از سازمان درآمد یا یک حسابدار بپرسید.

اجرای معاهده‌های مالیاتی به کشور شما و شرایط شخصی‌تان بستگی دارد. اگر در کشور دیگری هم مالیات بدهکارید، با مشاوری صحبت کنید که قوانین مالیاتی هر دو کشور را بشناسد.