Gürcistan'da vergi mukimliği: 183 gün kuralı

Gürcistan'da oturma izni ile vergi mukimliği iki ayrı statüdür ve her birinin kendi kuralları vardır. Oturma izni ülkede yasal olarak yaşamanızı sağlar. Vergi mukimliği ise verginizi nerede ödeyeceğinizi belirler ve bunun için oturma izni şart değildir.

Çoğu kişi ülkede 183 gün geçirerek mukim olur. Bu kadar kalamıyorsanız, şu anda başka bir yol yok: varlıklı kişilere yönelik ayrı statü 2023'te kaldırıldı.

Gürcistan'da vergi mukimliği size ne kazandırır

En büyük avantaj, çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları kapsamında kullanabileceğiniz bir belge: aynı gelir ülkenizde ikinci kez vergilendirilmez. Gürcistan yalnızca Gürcistan kaynaklı geliri vergilendirir ve oran sabit %20'dir. Yurt dışı gelir ise mukim de olsanız olmasanız da burada vergiden muaftır.

Asıl mesele neyin Gürcistan kaynaklı sayıldığıdır ve uzaktan çalışanlar bu konuda en sık hatayı yapanlardır.

Vergi Kanunu'nun 104. maddesine göre Gürcistan vergi mukiminin hizmet gelirleri, müşteri nerede olursa olsun ve ödeme hangi ülkeden gelirse gelsin Gürcistan kaynaklıdır. Fiziksel olarak Gürcistan'dayken kazandığınız maaş da böyledir; işvereniniz yurt dışında olsa ve para yabancı bir banka hesabına yatsa bile.

Gürcistan ikisini de vergilendirir. Pasif yurt dışı gelirler ise vergisiz kalır: yabancı bir şirketten alınan temettü, yabancı banka hesabının faizi ya da yabancı bir lisans alanın ödediği telif.

183 gün kuralı nasıl işler

Çoğu kişi, içinde bulunulan vergi yılında biten herhangi bir kesintisiz 12 aylık dönemde Gürcistan'da 183 gün veya daha fazla kalarak mukim olur. Günlerin art arda gelmesi gerekmez, varış ve ayrılış günlerinin her biri de tam gün sayılır. Vergi Kanunu'nun 34. maddesine göre, özellikle tedavi, dinlenme, iş seyahati ya da eğitim için yurt dışına çıktıysanız orada geçen süre de Gürcistan'da geçmiş sayılır. Diğer yurt dışı seyahatleri sayacı sıfırlamaz, yalnızca durdurur.

Statünüz her takvim yılı için belirlenir ve 12 aylık pencere bir önceki yıla uzanabilir. Diyelim ki 1 Eylül 2025'te Gürcistan'a gelip ülkede kaldınız. 2025 için yalnızca 122 gün biriktirmiş olursunuz. Mart 2026 başında son 12 ayda 183 güne ulaşır ve 2026 için mukim olursunuz. Sizi önceki yıl için mukim yapan günler, sonraki yılın hesabında ikinci kez sayılmaz.

183 gün kalmadan bir yolu var mı?

Haziran 2023'e kadar yılın yarısını Gürcistan'da geçiremeyenler, yüksek varlık ya da gelir ve Gürcistan'daki mülklerine dayanarak Yüksek Net Değerli Birey (HNWI) statüsü için başvurabiliyordu. Bu statünün kuralları 14 Haziran 2023'te yürürlükten kaldırıldı ve yerine yenisi getirilmedi. Bu yüzden bugün Gürcistan'da vergi mukimi olmanın tek yolu 183 gün kuralıdır.

Statünüzü vergi mukimliği belgesiyle kanıtlamak

Gürcistan içinde mukim sayılmak için ülkede 183 gün bulunmanız yeter. Ama bu statüyü yurt dışında kullanmak, örneğin bir anlaşma sayesinde çifte vergilendirmeden kurtulmak için resmi bir vergi mukimliği belgesi gerekir.

Gürcistan'ın yürürlükte 58 çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması var. Yabancı bir vergi dairesi ya da banka, bunlardan herhangi birinin sağladığı muafiyeti uygulamadan önce belgeyi görmek ister. Kendi tuttuğunuz 183 günlük kayıt Gürcistan dışında hiçbir şey ifade etmez.

Başvuruyu rs.ge'deki kişisel hesabınızdan, şahsen ya da bir temsilci aracılığıyla yapabilirsiniz. 183 gün kuralıyla başvurduğunuzda Gelir Servisi (Revenue Service) kendi sınır geçiş kayıtlarına baktığı için sizden uçak bileti ya da otel rezervasyonu istenmez.

Belge ücretsizdir ve genellikle 5-15 iş günü içinde hazırlanır. Ek ücret ödeyerek daha hızlı alabilirsiniz.

Bireysel girişimciler için düşük vergi oranları

Sıradan Gürcistan kaynaklı gelirde standart oran %20'dir, ancak bazı kişiler daha az öder. Gürcistan'da bireysel girişimci olarak küçük işletme statüsüyle kaydolursanız, yıllık ciro 500.000 lariyi aşmadığı sürece %1 ödersiniz. Bu sınır aşıldığında, o ayın başından takvim yılının sonuna kadar kazandığınız her şey için %3 ödersiniz. Yıllık geliri 30.000 lariye kadar olanlara tanınan mikro işletme statüsünde ise hiç gelir vergisi ödemezsiniz.

Bu oranlar yalnızca ticari kazanç için geçerlidir. İş sözleşmesiyle alınan maaş yine %20 oranında vergilendirilir. Danışmanlık, hukuki hizmetler ve lisanslı işler gibi bazı faaliyetler de küçük işletme statüsünden yararlanamaz.

Düşük oranlar neyin Gürcistan kaynaklı sayılacağını da değiştirmez. Küçük işletme statüsündeki bir serbest çalışan Gürcistan'dan yabancı müşteriler için çalışıyorsa bu gelirin vergisini yine öder, ama %20 yerine %1 oranında.

Yıllık vergi beyannamesi

Yabancı işveren Gürcistan vergisini kesmiyorsa %20'yi kendiniz ödersiniz. Ertesi yılın 31 Mart'ına kadar rs.ge'deki kişisel hesabınızdan yıllık beyanname verin ve vergiyi de aynı tarihe kadar yatırın. Küçük işletme statüsündeki bireysel girişimciler de beyanname verir, yalnızca oranları daha düşüktür.

Beyanname verip vermeyeceğiniz durumunuza bağlıdır, çünkü kurallar çalışanlar, serbest çalışanlar ve şirket sahipleri için farklıdır. Kendi durumunuzu Gelir Servisi'ne ya da bir muhasebeciye sorarak kontrol edin.

Vergi anlaşmalarının size nasıl uygulanacağı ülkenize ve kişisel durumunuza bağlıdır. Başka bir ülkede de vergi yükümlülüğünüz varsa, iki ülkenin vergi mevzuatını da bilen bir danışmana başvurun.