İş 4 dk okuma
Gürcistan'da iş hesabı nasıl açılır
Gürcistan'da şirket kuran birçok girişimci için en zor adım banka hesabıdır. Bireysel girişimci kaydını da limited şirketi de bir günde halledebilirsiniz, ama banka başvurunuzu haftalarca inceleyebilir ve sebep göstermeden reddedebilir. Hangi bankaların yabancıları kabul ettiğini, neleri kontrol ettiklerini ve başvurunuzu nasıl güçlendireceğinizi bilmek çok zaman kazandırır.
Kişisel hesabınız varken neden iş hesabı gerekir
İşi kişisel hesaptan yürütmeyi yasaklayan bir kural yok, ama bankalar paranın nasıl aktığını yakından izler. Farklı muhataplardan gelen düzenli ödemeler, "sözleşme gereği" diye açıklanan transferler ve bireysel bir hesap için fazla yüksek tutarlar incelemeye yol açar. Paranın kaynağını kanıtlayana kadar hesabınız dondurulabilir.
Gürcistan'da bireysel girişimci için ayrı bir hesap bu riski ortadan kaldırır. Gürcistan'da limited şirket (LLC) için de aynısı geçerli. Üstelik KDV kaydı ve çoğu ödeme sistemine bağlanmak için zaten iş hesabı şart.
Yabancı müşteri kabul eden bankalar
Ülkenin en büyük iki bankası olan Bank of Georgia ve TBC Bank, yabancı kurucuları olan bireysel girişimciler ve limited şirketler için hesap açar. İkisinin de merkezi Tiflis'te, şehrin dört bir yanında şubeleri var. Bank of Georgia'nın genel merkezi, Gagarin Sokağı 29a adresinde, mimar Giorgi Chakhava'nın tasarladığı Sovyet brütalizmi kulesidir ve şehrin simgelerinden sayılır.
TBC Bank, Kote Marjanishvili Sokağı 7'deki 1912 yapımı binadadır. Bina bir zamanlar Tiflis'in merkez mağazasıydı.
Liberty Bank, Basisbank ve Terabank gibi daha küçük bankalar da yabancı müşteri kabul eder. Onay almak orada daha kolay olabilir, ama İngilizce hizmet daha sınırlıdır.
Hazırlanacak belgeler
Bireysel girişimci için pasaport, girişimciler sicilinden kayıt örneği ve yasal adres yeterli. Limited şirket için daha fazlası gerekir: şirket ana sözleşmesi, tüzel kişiler sicilinden kayıt örneği, müdürün ve payı %25'in üzerinde olan her nihai faydalanıcının kimlik belgesi. Gürcistan'ın kara para aklamayı önleme kanunu, bankanın bu kişilerin her birini tespit etmesini zorunlu kılıyor.
Şahsen gitmek ya da vekaletname kullanmak
Bank of Georgia, yerleşik olmayanlar için uzaktan hesap açmaz: müdür ya da nihai faydalanıcı Tiflis'e gelip evrakı bir şubede imzalamak zorundadır.
TBC Bank ise şirketlerin uzaktan başvurularına daha esnek yaklaşır, özellikle şirket Gürcistan'da yasal adres ve vergi numarasıyla zaten kayıtlıysa. O durumda bile temsilcinizin genellikle noter onaylı ve apostilli bir vekaletnamesi olmalı.
Gürcistan'da gerçek varlık kanıtı
Son birkaç yılda bankalar, ülkede görünür bir izi olmayan şirketlere karşı çok daha sıkı davranıyor. Hizmet sağlayıcıdan kiralanmış yasal adresi olan, ofisi, personeli ve yerel ortağı bulunmayan göstermelik bir limited şirket daha çok soruyla ve daha çok retle karşılaşır. Gerçek bir kira sözleşmesi, yerel müşteriler ya da tedarikçiler ve en az bir çalışan belirgin fark yaratır.
Sahibi bir gerçek kişi değil de başka bir yabancı şirketse bankalar özellikle temkinli davranır. İnceleme uzar, ret ihtimali artar.
KYC kontrolü neleri kapsar
Uyum ekibi üç noktaya bakar: servetin kaynağı (kurucunun parası gerçekte nereden geliyor), fonların kaynağı (şirket gelirini fiilen hangi işten elde edecek) ve beklenen ciro (aylık ya da yıllık işlem hacminin kabaca tahmini).
Hesaptaki hareket ilk aylarda bildirdiğiniz cirodan farklı çıkarsa banka hesabı sonradan dondurabilir. Hızlı onay umuduyla rakamları düşük göstermeyin, dürüst bilgi verin.
Ne kadar sürer ve ne kadar tutar
Başvuru eksiksiz olunca karar genellikle birkaç günle birkaç hafta arasında çıkar. TBC Bank tüm belgeleri aldıktan sonra bir hafta içinde hesap açabilir. Bank of Georgia ise müdürle görüşmenizden yaklaşık iki hafta sonra karar verir.
Açılış ücreti bankaya ve hizmet paketine göre değişir, bu yüzden başvurmadan önce güncel fiyatı bankadan teyit edin. Bankalar ücretlerini devletin kendi harçlarından çok daha sık güncelliyor.
Bazı uyruklar için daha sıkı kontrol
FATF'ın gri ya da kara listesindeki ülkelerin vatandaşlarına güçlendirilmiş durum tespiti uygulanır. Banka daha fazla belge ister, karar vermesi daha uzun sürer ve dosyayı çoğu zaman yalnızca yerel şubeye değil, genel merkezin uyum birimine de gönderir. Bu otomatik ret anlamına gelmez, ama fazladan süre ayırmalı ve elinizde daha çok destekleyici belge bulundurmalısınız.
Reddedilirseniz ne yapmalı
Bir bankanın reddi her kapıyı kapatmaz. Bank of Georgia ve TBC Bank başvurulara farklı bakıyor, birinin geri çevirdiği başvuru diğerinde kabul edilebilir. Banka ararken ya da cevap beklerken, Wise veya Payoneer iş hesabı uluslararası ödemeleri geçici olarak karşılayabilir.
İkisi de Gürcistan'daki banka hesabının yerini tutmaz, vergi ve KDV ödemek için o hesap yine gerekir. Yine de ilk haftalardaki yükü hafifletirler.
Çoğu yabancı Bank of Georgia ve TBC Bank ile başlar, ama Gürcistan'da 17 lisanslı ticari banka var ve şartları, süreleri ve yabancı müşteriye bakışları çok farklı. İlk ikisinden yola çıkın, karar vermeden önce piyasanın geri kalanına da bakın.
Araştırmaya Bebgur'dan başlayabilirsiniz. Dizinimizde Gürcistan'da iş kurma ve banka hesabı açma konusunda yardımcı olan ortak bankalar ve şirketler var, size birebir danışmanlık verebilecek uzmanlarla da buradan iletişime geçebilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Yasaklayan bir kural yok, ama bankalar kişisel hesapları izler ve muhataplardan düzenli ödeme alan bir hesabı, paranın kaynağını kanıtlayana kadar dondurabilir. Bireysel girişimci ya da limited şirket için ayrı bir hesap bu riski ortadan kaldırır.
TBC Bank şirketlerin uzaktan başvurularına daha esnek yaklaşır. Başvuru genellikle noter onaylı ve apostilli vekaletnamesi olan bir temsilci aracılığıyla yapılır. Bank of Georgia ise müdürün ya da nihai faydalanıcının Tiflis'teki şubeye şahsen gelmesini şart koşar.
Başka bir bankaya başvurun. Bank of Georgia ve TBC Bank başvurulara farklı bakıyor, birinin geri çevirdiği başvuru diğerinde kabul edilebilir. Bu arada Wise ya da Payoneer uluslararası ödemeleri bir süre karşılayabilir.
Evet. FATF'ın gri ya da kara listesindeki ülkelerin vatandaşlarına güçlendirilmiş kontrol uygulanır, banka daha fazla belge ister ve karar vermesi daha uzun sürer. Bu otomatik ret anlamına gelmez.