ბიზნესი 4 წუთი წასაკითხად
როგორ გავხსნათ ბიზნეს ანგარიში საქართველოში
ბევრი დამფუძნებლისთვის საქართველოში კომპანიის შექმნისას ყველაზე რთული ეტაპი საბანკო ანგარიშის გახსნაა. ინდივიდუალურ მეწარმედ რეგისტრაცია ან შპს-ს დაფუძნება ერთ დღეში შეიძლება, ბანკი კი განაცხადს რამდენიმე კვირა განიხილავს და ბოლოს შეიძლება ახსნის გარეშე უარიც გითხრათ. თუ იცით, რომელი ბანკები იღებენ უცხოელებს, რას ამოწმებენ და როგორ გახადოთ განაცხადი უფრო დამაჯერებელი, ბევრ დროს დაზოგავთ.
რატომ გჭირდებათ ბიზნეს ანგარიში, თუ პირადი უკვე გაქვთ
პირადი ანგარიშით ბიზნესის კეთებას არცერთი წესი არ კრძალავს, მაგრამ ბანკები ფულის მოძრაობას ყურადღებით ადევნებენ თვალს. სხვადასხვა კონტრაგენტისგან რეგულარული გადახდები, გადარიცხვები დანიშნულებით „ხელშეკრულების მიხედვით“ და ფიზიკური პირისთვის ზედმეტად დიდი თანხები შემოწმებას იწვევს, ანგარიში კი შეიძლება გაყინული დარჩეს, სანამ ფულის წარმომავლობას არ დაამტკიცებთ.
ცალკე ანგარიში ინდივიდუალური მეწარმისთვის საქართველოში ამ რისკს გამორიცხავს. იგივე ეხება შპს-ს საქართველოში. გარდა ამისა, ბიზნეს ანგარიში ისედაც დაგჭირდებათ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციისა და საგადახდო სისტემების უმეტესობის მისაერთებლად.
ბანკები, რომლებიც უცხოელ კლიენტებს იღებენ
Bank of Georgia (საქართველოს ბანკი) და TBC Bank (თიბისი ბანკი), ქვეყნის ორი უმსხვილესი ბანკი, ანგარიშს უხსნიან როგორც ინდივიდუალურ მეწარმეებს, ისე უცხოელი დამფუძნებლების შპს-ებს. ორივეს სათაო ოფისი თბილისშია და ფილიალები მთელ ქალაქშია მიმოფანტული. Bank of Georgia-ს სათაო ოფისი გაგარინის ქუჩა 29ა-ზე ქალაქის ერთ-ერთი სიმბოლოა: საბჭოთა ბრუტალიზმის კოშკი, რომელიც არქიტექტორმა გიორგი ჩახავამ დააპროექტა.
TBC Bank-ის სათაო ოფისი კოტე მარჯანიშვილის ქუჩა 7-შია, 1912 წლის შენობაში, სადაც ოდესღაც თბილისის ცენტრალური უნივერმაღი იყო. უცხოელ კლიენტებს უფრო მცირე ბანკებიც იღებენ, მაგალითად Liberty Bank, Basisbank და Terabank: იქ დამტკიცება შეიძლება უფრო ადვილი იყოს, თუმცა ინგლისურენოვანი მომსახურება იქ ნაკლებადაა ხელმისაწვდომი.
რა დოკუმენტები მოამზადოთ
ინდივიდუალურ მეწარმეს სჭირდება პასპორტი, ამონაწერი მეწარმეთა რეესტრიდან და იურიდიული მისამართი. შპს-ს მეტი სჭირდება: კომპანიის წესდება, ამონაწერი იურიდიულ პირთა რეესტრიდან და დირექტორისა და 25%-ზე მეტი წილის მქონე ყველა ბენეფიციარი მესაკუთრის პირადობის დოკუმენტები. ფულის გათეთრების საწინააღმდეგო ქართული კანონი ბანკს ავალდებულებს, თითოეული მათგანის ვინაობა დაადგინოს.
პირადად მისვლა თუ მინდობილობა
Bank of Georgia არარეზიდენტებს ანგარიშს დისტანციურად არ უხსნის, ამიტომ დირექტორს ან ბენეფიციარ მესაკუთრეს თბილისში ჩამოსვლა და ფილიალში საბუთებზე ხელის მოწერა მოუწევს.
TBC Bank იურიდიული პირების დისტანციურ განაცხადებს უკეთ უმკლავდება, განსაკუთრებით როცა კომპანია საქართველოში უკვე რეგისტრირებულია და იურიდიული მისამართი და საიდენტიფიკაციო კოდი აქვს. მაშინაც კი, თქვენს წარმომადგენელს, როგორც წესი, ნოტარიულად დამოწმებული, აპოსტილიანი მინდობილობა დასჭირდება.
საქართველოში რეალური ყოფნის დადასტურება
ბოლო რამდენიმე წელიწადში ბანკები გაცილებით მკაცრები გახდნენ იმ კომპანიების მიმართ, რომლებსაც ქვეყანაში თვალსაჩინო კვალი არ აქვთ. „ცარიელი“ შპს, რომელსაც სერვისული კომპანიისგან ნაქირავები იურიდიული მისამართი აქვს, მაგრამ არც ოფისი, არც თანამშრომლები და არც ადგილობრივი პარტნიორები, მეტ კითხვასა და მეტ უარს იღებს. რეალური იჯარის ხელშეკრულება, ადგილობრივი კლიენტები ან მომწოდებლები და თუნდაც ერთი თანამშრომელი სურათს შესამჩნევად ცვლის.
ბანკები განსაკუთრებით ფრთხილობენ, როცა მფლობელი ფიზიკური პირი კი არა, სხვა უცხოური კომპანიაა. ასეთ შემთხვევაში მოელოდეთ ხანგრძლივ შემოწმებას და უარის უფრო მაღალ ალბათობას.
რას ამოწმებს KYC სინამდვილეში
კომპლაენს-გუნდი სამ რამეს ამოწმებს. პირველია სიმდიდრის წყარო, ანუ საიდან გაჩნდა თავდაპირველად დამფუძნებლის ფული, მეორე კი სახსრების წყარო, ანუ რით გამოიმუშავებს კომპანია რეალურად შემოსავალს. მესამე მოსალოდნელი ბრუნვაა, ოპერაციების თვიური ან წლიური მოცულობის მიახლოებითი შეფასება.
თუ პირველ თვეებში ანგარიშზე აქტივობა დეკლარირებულ ბრუნვას არ შეესაბამება, ბანკმა შეიძლება მოგვიანებით ანგარიში გაყინოს. რეალური ციფრები მიუთითეთ და სწრაფი დამტკიცების იმედით ნუ შეამცირებთ მათ.
რამდენ ხანს გრძელდება და რა ღირს
სრული განაცხადის შემდეგ პასუხი, როგორც წესი, რამდენიმე დღიდან რამდენიმე კვირამდე პერიოდში მოდის. TBC Bank ანგარიშს ყველა დოკუმენტის მიღებიდან ერთ კვირაში გახსნის, Bank of Georgia კი მენეჯერთან შეხვედრიდან დაახლოებით ორ კვირაში იღებს გადაწყვეტილებას.
გახსნის საფასური ბანკსა და მომსახურების პაკეტზეა დამოკიდებული, ამიტომ მიმდინარე ფასი განაცხადამდე ბანკშივე დააზუსტეთ. ბანკები ტარიფებს გაცილებით ხშირად ცვლიან, ვიდრე სახელმწიფო თავისას.
გამკაცრებული შემოწმება ზოგიერთი ქვეყნის მოქალაქეებისთვის
FATF-ის „ნაცრისფერ“ ან შავ სიაში მყოფი ქვეყნების მოქალაქეები გაძლიერებულ შემოწმებას გადიან. ბანკი მეტ დოკუმენტს ითხოვს, გადაწყვეტილებას დიდხანს იღებს და საქმეს ხშირად მხოლოდ ადგილობრივი ფილიალი კი არა, სათაო ოფისის კომპლაენსიც განიხილავს. ეს ავტომატური უარი არ არის, მაგრამ გაითვალისწინეთ, რომ მეტი დრო და მეტი დამადასტურებელი საბუთი დაგჭირდებათ.
რა ვქნათ, თუ უარი გითხრეს
ერთი ბანკის უარი ყველა კარს არ კეტავს. Bank of Georgia და TBC Bank სხვადასხვაგვარად უდგებიან საქმეს და განაცხადი, რომელიც ერთმა უარყო, მეორესთან შეიძლება გავიდეს. სანამ ბანკს ეძებთ ან პასუხს ელოდებით, საერთაშორისო გადახდებისთვის დროებით Wise-ის ან Payoneer-ის ბიზნეს ანგარიშიც გამოგადგებათ.
ვერცერთი მათგანი ქართულ საბანკო ანგარიშს ვერ ჩაანაცვლებს, რომელიც გადასახადებისა და დღგ-ის გადასახდელად მაინც გჭირდებათ. სამაგიეროდ, პირველ კვირებში საქმეს გიმსუბუქებთ.
უცხოელთა უმეტესობა Bank of Georgia-თი და TBC Bank-ით იწყებს, მაგრამ საქართველოში 17 ლიცენზირებული კომერციული ბანკია და მათი მოთხოვნები, ვადები და უცხოელი კლიენტებისადმი დამოკიდებულება ძალიან განსხვავდება. ორი დიდი ბანკი კარგი ამოსავალი წერტილია, მაგრამ გადაწყვეტილებამდე დანარჩენ ბაზარსაც გადახედეთ.
ძიება Bebgur-ით დაიწყეთ: აქ ასევე დაგაკავშირებენ ადამიანებთან, რომლებიც პირადად გაგიწევენ კონსულტაციას. ესენი ჩვენი კატალოგის პარტნიორი ბანკები და კომპანიებია, რომლებიც საქართველოში ბიზნესის დაწყებასა და საბანკო ანგარიშის გახსნაში გეხმარებიან.
ხშირად დასმული კითხვები
ამას არცერთი წესი არ კრძალავს, მაგრამ ბანკები პირად ანგარიშებს აკვირდებიან და შეიძლება გაყინონ ანგარიში, რომელზეც კონტრაგენტებისგან რეგულარული გადახდები შემოდის, სანამ ფულის წარმომავლობას არ დაამტკიცებთ. ცალკე ანგარიში ინდივიდუალური მეწარმისთვის ან შპს-სთვის ამ რისკს გამორიცხავს.
TBC Bank იურიდიული პირების დისტანციურ განაცხადებს უკეთ უმკლავდება, ჩვეულებრივ წარმომადგენლის მეშვეობით, ნოტარიულად დამოწმებული, აპოსტილიანი მინდობილობით. Bank of Georgia მოითხოვს, რომ დირექტორი ან ბენეფიციარი მესაკუთრე თბილისის ფილიალში პირადად მივიდეს.
სხვა ბანკს მიმართეთ. Bank of Georgia და TBC Bank სხვადასხვაგვარად უდგებიან საქმეს და განაცხადი, რომელიც ერთმა უარყო, მეორესთან შეიძლება გავიდეს. მანამდე საერთაშორისო გადახდებისთვის დროებით Wise ან Payoneer გამოგადგებათ.
დიახ. FATF-ის „ნაცრისფერ“ ან შავ სიაში მყოფი ქვეყნების მოქალაქეები გაძლიერებულ შემოწმებას გადიან, ამიტომ ბანკი მეტ დოკუმენტს ითხოვს და გადაწყვეტილებას დიდხანს იღებს. ეს ავტომატური უარი არ არის.