ბიზნესის ლიცენზირება საქართველოში: რას სჭირდება ლიცენზია და რას არა

სანამ საქართველოში კონკრეტული ბიზნესიდეისთვის ი/მ-ს ან შპს-ს დაარეგისტრირებთ, გაარკვიეთ, სჭირდება თუ არა ამ საქმიანობას ლიცენზია. საქართველოში ასეთი საქმიანობების სია მოკლეა და ჩვეულებრივი ბიზნესების უმეტესობა მასში არ შედის.

ლიცენზია ან ნებართვა მხოლოდ მაშინ გჭირდებათ, თუ თქვენი საქმიანობა კანონში პირდაპირ არის დასახელებული. მაგალითად, კაფე ან ბარი, სადაც ალკოჰოლს ასხამენ, ჩვეულებრივი რეგისტრაციით იხსნება, ყოველგვარი ლიცენზიის გარეშე.

დახურული სია: რაც დასახელებული არ არის, ლიცენზიას არ საჭიროებს

„ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ კანონში ყველა იმ საქმიანობის სრული ჩამონათვალია, რომელსაც ლიცენზია ან ნებართვა სჭირდება. იგივე კანონი კრძალავს სიის გარეთ დარჩენილ საქმიანობაზე ლიცენზიის შემოღებას სხვა კანონებითა თუ კანონქვემდებარე აქტებით.

ჩვეულებრივი ბიზნესების უმეტესობა ამ სიაში არ ხვდება და მათ საქართველოში ი/მ-ად ან შპს-ად სტანდარტული რეგისტრაციის მეტი არაფერი სჭირდებათ:

• კაფეები და რესტორნები
• მაღაზიები და ონლაინ მაღაზიები
• კონსალტინგი და მარკეტინგი
• პროგრამული უზრუნველყოფის შექმნა და IT მომსახურება
• ფრილანსი
• ტურისტული მომსახურება, გიდობის გარდა

ფინანსური მომსახურება: ყველაზე მკაცრი მოთხოვნები

ბანკები ლიცენზიას საქართველოს ეროვნული ბანკისგან იღებენ, რომელიც ბარიერს განზრახ მაღლა სწევს. კომერციული ბანკის ლიცენზიის მთავარი პირობებია:

• მინიმალური საზედამხედველო კაპიტალი: 50 მილიონი ლარი
• სალიცენზიო მოსაკრებელი: 200 000 ლარი
• განხილვის ვადა: 6 თვემდე, ყველა მნიშვნელოვანი წილის მფლობელისა და ხელმძღვანელის შესაბამისობის შემოწმების ჩათვლით
• მიკრობანკები, ბანკის გამარტივებული ფორმა: კაპიტალი 10 მილიონი ლარიდან

ეროვნული ბანკი ასევე ლიცენზიას აძლევს მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებს, სადაზღვევო კომპანიებს, ფასიანი ქაღალდების ბროკერებსა და ვალუტის გადამცვლელ პუნქტებს. ეს სულაც არ ეხება იმას, ვინც კაფეს ან საკონსულტაციო ფირმას ხსნის.

ალკოჰოლი და თამბაქო: წესები იმაზე ნაკლებია, ვიდრე ელით

ბევრ ახალჩამოსულს უკვირს, რომ საქართველოში ალკოჰოლის გაყიდვას ლიცენზია არ სჭირდება. ბარი, რესტორანი თუ მაღაზია, სადაც ღვინო და მაგარი სასმელები იყიდება, სტანდარტული რეგისტრაციით იხსნება, ღვინისა და მაგარი სასმელების წარმოებაც ლიცენზირებად საქმიანობებში არ შედის.

თამბაქოსთან სხვა ვითარებაა. თამბაქოს წარმოებას ლიცენზია სჭირდება, სიგარის ბარს ცალკე ნებართვა, სიგარეტისა და სასმელების საცალო გაყიდვას კი არც ერთი და არც მეორე.

აზარტული თამაშები: ძვირი ნებართვები და მოსაკრებელი ყველა მაგიდაზე

აზარტულ თამაშებს საკუთარი სანებართვო რეჟიმი აქვს და ის იაფი ნამდვილად არ არის. სახელმწიფო მოსაკრებლები კანონით ლარშია დადგენილი და კაზინოს მდებარეობის მიხედვით ძალიან განსხვავდება:

ტაქსი, დაცვა და მედიცინა: ლიცენზიები კონკრეტული საქმიანობისთვის

დედაქალაქსა და სხვა დიდ ქალაქებში ტაქსის მომსახურებისთვის ბიზნესის რეგისტრაციის გარდა ცალკე ნებართვაც საჭიროა. მას მერია გასცემს და არა საგადასახადო სამსახური.

2026 წლის 1 მარტიდან მუდმივი ბინადრობის არმქონე უცხოელებს საქართველოში კურიერად, ტაქსის მძღოლად ან გიდად მუშაობა ეკრძალებათ, რადგან ამ პროფესიებზე კვოტა ნულია. მათთვის, ვინც ამ სამუშაოს უკვე ასრულებდა, აკრძალვა 2026 წლის 1 მაისიდან მოქმედებს. ჯარიმა 2 000 ლარია, განმეორებისას 4 000 ლარი, ყოველ მომდევნო დარღვევაზე კი 12 000 ლარი.

ეს შეზღუდვა საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვის მფლობელებზე არ ვრცელდება. 2026 წლის 1 მარტიდან ყველა სხვა სამუშაოსთვის ზოგადი შრომის ნებართვაც სავალდებულო გახდა და ის ეხება ყველას, ვისაც უცხოელად საქართველოში მუშაობა სურს.

ლიცენზია ასევე სჭირდება:

• კერძო დაცვით კომპანიებს
• აფთიაქებს
• სასწრაფო სამედიცინო დახმარების სამსახურებს
• დონორულ სისხლთან და ადამიანის ქსოვილებთან მუშაობას
• რამდენიმე ვიწრო სამედიცინო სპეციალობას

განათლება და ტურიზმი: ხშირად რეგისტრაციაც კმარა

სკოლას ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულების სტატუსი მხოლოდ მაშინ სჭირდება, თუ სახელმწიფოს მიერ აღიარებულ დოკუმენტებს გასცემს, მაგალითად, ოფიციალურ დიპლომს ან სკოლის ატესტატს. ენის კურსები, რეპეტიტორული ცენტრები და სხვა პროგრამები, რომლებიც ასეთ დოკუმენტებს არ გასცემენ, ამ მოთხოვნისგან თავისუფალია.

გიდები, ტურისტული სააგენტოები და ტუროპერატორები მსგავსი პრინციპით მუშაობენ. ისინი საქართველოს ტურიზმის ეროვნულ ადმინისტრაციაში (GNTA) უფასოდ რეგისტრირდებიან და ლიცენზია არ სჭირდებათ.

რეგისტრაციის ბოლო ვადა 2027 წლის 1 იანვარია. ამის შემდეგ რეგისტრაციის გარეშე მუშაობისთვის 500 ლარის ჯარიმაა, განმეორებისას კი 1 000 ლარის. მაღალი რისკის ტურისტული აქტივობების შემთავაზებელ კომპანიებს პასუხისმგებლობის დაზღვევაც უნდა ჰქონდეთ.

რა ხდება, თუ ლიცენზიის გარეშე მუშაობთ

საქართველოში სანქციების ერთიანი სკალა არ არსებობს, ამიტომ შედეგი საქმიანობაზეა დამოკიდებული. სანქციები ჯარიმიდან იძულებით დახურვამდე და აღჭურვილობის კონფისკაციამდე მერყეობს, ლიცენზიის გარეშე აზარტული თამაშების მოწყობისას კი საქმე შეიძლება ადმინისტრაციული ჯარიმით არ შემოიფარგლოს და სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობამდე მივიდეს.

ლიცენზირებადი საქმიანობის დაწყებამდე ზუსტი სანქციები და პროცედურა იურისტთან გადაამოწმეთ. ნუ გგონიათ, რომ ჯარიმა ყველაზე ცუდი შედეგია, რაც შეიძლება მოხდეს.

დანარჩენი ყველაფერი: ლიცენზია არ არის საჭირო

თუ საქმიანობა კანონის სიაში არ არის, ლიცენზია არ სჭირდება. თუ თქვენს იდეას აშკარა კავშირი არ აქვს ფინანსებთან, თამბაქოს წარმოებასთან, აზარტულ თამაშებთან, მედიცინასთან, დაცვასთან ან განათლების ოფიციალურ დოკუმენტებთან, როგორც წესი, ი/მ-ის ან საქართველოში შპს-ის სტანდარტული რეგისტრაციაც საკმარისია.

სადავო შემთხვევებში გადახედეთ „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ კანონს matsne.gov.ge-ზე, საქართველოს ოფიციალურ საკანონმდებლო ბაზაში, სადაც ყველა სახის ლიცენზია და ნებართვაა ჩამოთვლილი. გჭირდებათ თუ არა ლიცენზია, დაგიდასტურებთ ის უწყება, რომელიც მას გასცემდა, მაგალითად, ეროვნული ბანკი ან მერია.