უცხოური დოკუმენტების აპოსტილი და ლეგალიზაცია საქართველოში

ლეგალიზაცია ადამიანებს ორჯერ აბნევს: ერთმანეთში ურევენ, რომელი ქვეყანა სვამს რეალურად აპოსტილს, და ურევენ აპოსტილს თარგმანში, მათ ერთ ნაბიჯად თვლიან, მაშინ როცა ეს სრულიად ცალკე პროცედურებია სხვადასხვა უწყებაში.

საქართველო აპოსტილის შესახებ ჰააგის კონვენციას 2007 წელს შეუერთდა, და სწორედ ამიტომ არის პროცესის დიდი ნაწილი შედარებით მარტივი, მაგრამ დოკუმენტის მიმართულება, უცხოური საქართველოში თუ ქართული საზღვარგარეთ, ცვლის იმას, რომელი უწყება რას აკეთებს.

უცხოური დოკუმენტი საქართველოში გამოსაყენებლად

ეს მიმართულება უცხოელების უმეტესობისთვის არის მნიშვნელოვანი: დაბადების მოწმობა, დიპლომი, ქორწინების მოწმობა ან ნასამართლობის ცნობა, რომლებიც სამშობლოში გაიცა და საჭიროა ბინადრობის ნებართვისთვის საქართველოში, უნივერსიტეტში ჩარიცხვისთვის ან სამოქალაქო რეესტრში სარეგისტრაციო მოქმედებისთვის.

უცხოურ დოკუმენტზე აპოსტილი საქართველოში არასოდეს ისმება: ის იმ ქვეყნის კომპეტენტურმა ორგანომ უნდა დასვას, სადაც დოკუმენტი თავდაპირველად გაიცა, მანამდე, სანამ დოკუმენტი ამ ქვეყანას დატოვებს.

საქართველოს როლი მხოლოდ მაშინ იწყება, როცა აპოსტილირებული დოკუმენტი უკვე ჩამოვიდა: ამ ეტაპზე მას ქართულ ენაზე დამოწმებული თარგმანი სჭირდება, რადგან აპოსტილი დოკუმენტის ნამდვილობას ადასტურებს და არა იმას, რომ ქართველი მოხელე მას წაიკითხავს.

ქართული დოკუმენტი საზღვარგარეთ გამოსაყენებლად

საპირისპირო მიმართულება საქართველოს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოზე გადის, იმავე უწყებაზე, რომელიც ბინადრობის ნებართვებს ფორმავს, და ტარიფები აქ მხოლოდ სისწრაფეზეა დამოკიდებული: 30 ლარი 8 სამუშაო დღეში გაფორმებისთვის, 60 ლარი 4 სამუშაო დღისთვის, 120 ლარი 2 სამუშაო დღისთვის და 150 ლარი იმავე დღეს გაფორმებისთვის.

განცხადებებს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ოფისებსა და იუსტიციის სახლის ფილიალებში იღებენ, მათ შორის სააგენტოს საკუთარ თბილისის ოფისში, წერეთლის გამზირზე 67ა.

ყველაფერი არ გამოდგება: აპოსტილირება შეიძლება სამედიცინო დაწესებულებების, განათლების სამინისტროს, სასამართლოების, ნოტარიუსებისა და სხვა ადმინისტრაციული ორგანოების დოკუმენტებზე, კერძო ორგანიზაციების დოკუმენტები, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, სამხედრო დოკუმენტები, სატრანსპორტო საშუალებების რეგისტრაციის საბუთები და ნორმატიული აქტები კი ამ პროცედურით საერთოდ არ აპოსტილირდება.

ჰააგის კონვენციის გარეთ მყოფი ქვეყნები

დოკუმენტისთვის, რომელიც ჰააგის კონვენციასთან არასოდეს შეერთებულ ქვეყანაში იგზავნება, აპოსტილი საკმარისი არ არის და მის ნაცვლად სრული ლეგალიზაციაა საჭირო.

საქართველოში ეს ორეტაპიანი პროცესია ერთი ფანჯრის პრინციპით: პირველ ეტაპს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო ასრულებს, მეორეს კი საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკონსულო დეპარტამენტი, და განმცხადებელს ორ სხვადასხვა შენობაში სიარული არ სჭირდება.

ორივე ქართული ეტაპის შემდეგ დოკუმენტი, როგორც წესი, დანიშნულების ქვეყნის საელჩომ ან საკონსულომ საქართველოში კიდევ ერთხელ უნდა დაამოწმოს, სანამ იქ მიიღებენ.

ელექტრონული აპოსტილი და ნამდვილობის შემოწმება

2020 წლიდან საქართველო აპოსტილს ელექტრონულად გასცემს დოკუმენტების ბევრ გავრცელებულ ტიპზე, მათ შორის დაბადებისა და ქორწინების მოწმობებზე, სამედიცინო დოკუმენტებსა და სასამართლო გადაწყვეტილებებზე, და ნებისმიერს შეუძლია საქართველოში გაცემული აპოსტილი ონლაინ შეამოწმოს და მხოლოდ ფიზიკურ შტამპს არ დაეყრდნოს.

შემოწმების სერვისი apostille.cra.ge ქართული სახელმწიფო ორგანოების, საგანმანათლებლო და სამედიცინო დაწესებულებების მიერ გაცემული დოკუმენტების დაახლოებით 100 ტიპს მოიცავს და სასარგებლოა როგორც ქართული დაწესებულებისთვის შემომავალი საბუთების შესამოწმებლად, ისე უცხოური მხარისთვის საქართველოდან გამოსული დოკუმენტის შესამოწმებლად.

თარგმანი ყოველთვის ცალკე ნაბიჯია

აპოსტილი ან ლეგალიზაციის შტამპი ენაზე არაფერს ამბობს: ინგლისურად აპოსტილირებული დოკუმენტი ამის შემდეგაც ინგლისურად რჩება, ქართულ დაწესებულებას კი ის ქართულად სჭირდება.

თავად სააგენტო იმავე პროცესის ფარგლებში თარგმანს გვერდზე 30 ლარად გთავაზობთ, ან თარგმანის გაკეთება დამოუკიდებლად შეიძლება და შემდეგ მისი დამოწმება ნოტარიუსთან საქართველოში, რომლის ოფიციალური ტარიფი თარგმანის სისწორის დამოწმებაზე გვერდზე ფიქსირებული 1 ლარია: გაცილებით იაფი, მაგრამ ცალკე ვიზიტი და ისეთი მთარგმნელი დაგჭირდებათ, რომლის ნამუშევრის დამოწმებაზეც ნოტარიუსი თანახმაა.

სად გვხვდება ეს რეალურად

• უცხოური დიპლომი, ქართული უნივერსიტეტის ან დამსაქმებლის მიერ აღიარებისთვის
• დაბადების ან ქორწინების მოწმობა საქართველოსთვის, სამოქალაქო რეესტრში მოქმედებებისთვის ან ოჯახურ საფუძველზე სტატუსისთვის
• ნასამართლობის ცნობა წარმოშობის ქვეყნიდან, რომელიც ბინადრობის ნებართვის ან მოქალაქეობის განცხადებისთვის არის საჭირო
• საქართველოში გაცემული ცნობა, რომელიც სამშობლოში მემკვიდრეობისთვის, ბანკისთვის ან სხვა სამოქალაქო საქმისთვის არის საჭირო

თავად საბუთები იშვიათად არის რთული, როცა ნათელია, რომელ უწყებაში უნდა მიხვიდეთ და რა თანმიმდევრობით იმოქმედოთ; შეფერხებები, როგორც წესი, მაშინ ჩნდება, როცა დოკუმენტს აპოსტილირებამდე აძლევენ სათარგმნად ან ფიქრობენ, რომ ქართველ ნოტარიუსს უცხოური დოკუმენტის აპოსტილირება შეუძლია, მაშინ როცა მას მხოლოდ აპოსტილის შემდეგ მისი თარგმნა და დამოწმება შეუძლია.

ნასამართლობის ცნობა ცალკე ხაფანგია: ბევრი ქვეყანა მას სულ სამი ან ექვსი თვის მოქმედების ვადით გასცემს, და თუ აპოსტილს და თარგმანს უფრო მეტი დრო დასჭირდება, მთელი ჯაჭვის გავლა ახალი ცნობით მოგიწევთ და არა თავდაპირველით.