Gürcüstanda qışda istilik: qaz qazanı, kondisioner, tariflər və hesablar

Gürcüstanda mərkəzi istilik yoxdur. Şəhər qazanxanaları 1990-cı illərdə dayanıb və o vaxtdan hər kəs mənzilini özü qızdırır. Ən ucuz yol radiatorlu qaz qazanıdır: inverter kondisioner təxminən bir yarım dəfə, elektrik qızdırıcısı isə dörd dəfəyə yaxın baha başa gəlir.

Qazanla yanvarda qaz pulu təxminən 80-140 lari çıxır, evi yalnız kondisionerlə qızdıranda isə işıq pulu 150-270 lari olur. Qalan hər şey tariflərdən, qış üçün düzgün seçilmiş mənzildən, qazandan, təhlükəsizlikdən və kirayə mənzildə istilik xarab olanda onu kimin təmir etdirdiyindən asılıdır.

Gürcüstanda niyə mərkəzi istilik yoxdur

Şəhər qazanxanaları qazla işləyirdi və 1991-ci ildən sonra söndü. Avadanlıqları sökülüb aparıldı, Dünya Bankının məlumatına görə isə ölkədə bir dənə də işlək mərkəzləşdirilmiş istilik sistemi qalmayıb. Elanda «mərkəzi istilik» (ცენტრალური გათბობა) yazılıbsa, bu, mənzilin öz qaz qazanının və hər otaqda radiatorun olması deməkdir.

Tbilisi sakinlərinin təxminən üçdə ikisi istiliyi saxlamayan sovet binalarında yaşayır: tək şüşəli pəncərələr, nazik divarlar və çox vaxt bütün mənzilə bir qaz sobası. Yeni tikililərdə adətən qazan, radiatorlar və ikiqat şüşəli pəncərələr olur, bu isə rahatlığa da, hesablara da alacağınız hər hansı cihazdan daha çox təsir edir.

İstilik üsulları və hər birinin qiyməti

Tbilisinin 2026-cı il tarifləri ilə bir kilovat-saat istiliyin qiyməti belə alınır (öz hesablamamızdır):

Kəndlərdə və dağlarda əsas yanacaq odundur, çünki bir çox yüksək dağ kəndinə qaz ümumiyyətlə çəkilməyib. Şəhərlərdə isə qaz demək olar ki, hər binaya çəkilib və Tbilisi mənzillərinin çoxu qazla qızdırılır.

Qaz və elektrik tarifləri

Tbilisidə əhali üçün qazın kubmetri 53,97 tetridir (Tbilisi Energy), Acarıstan da daxil olmaqla regionların çoxunda isə 56,93 tetri (SOCAR). Tarif sabitdir: il boyu dəyişmir, istehlak pillələri yoxdur, tənzimləyici GNERC isə onu 2027-ci ilin sonunadək təsdiqləyib.

İşıq pulu aylıq istehlaka görə pillə-pillə hesablanır. 1 aprel 2026-cı ildən Tbilisidə 101 kVt·saata qədər hər kVt·saat üçün 20,04 tetri, 101-dən 301-ə qədər 24,05, 301-dən yuxarı isə 28,54 tetri ödənilir, regionlarda bir qədər ucuzdur. Evi elektriklə qızdırsanız, qış istehlakının demək olar ki, hamısı bu üçüncü, ən bahalı pilləyə düşür. İşıq pulu da Gürcüstanda digər kommunal ödənişlər kimi bank tətbiqində abunəçi nömrəsi ilə ödənilir.

Qış neçəyə başa gəlir

Qaz qazanı olan mənzil yanvarda 150-250 m³ qaz yandırır, bu da təxminən 80-140 lari edir. Yalnız kondisionerlə qızdırsanız, yanvarın işıq pulu təxminən 150-270 lari olacaq, yağlı radiatorlara keçsəniz isə məbləğ rahatca 350-400 lari civarına qalxa bilər.

Sizi nə gözlədiyini ən dəqiq keçən qışın hesabları göstərər, ona görə müqaviləni imzalamazdan əvvəl onları ev sahibindən istəyin. Tarif dəyişməsə də, 2026-cı ilin soyuq və qarlı yanvarında bir çox ailəyə qaz üçün xeyli şişmiş hesab gəldi.

Qaz qazanları: qiyməti və texniki xidməti

Həm evi qızdıran, həm də isti su verən 24 kVt gücündə ikikonturlu qazan Tbilisi mağazalarında 1 500-2 800 lari (Midea, Bosch, Ariston, Beretta, Ferroli), kondensasiyalı model isə təxminən 4 400 lari tutur. Ustalar 50-80 m² mənzildə radiatorlarla birlikdə tam sistem üçün 2 500-5 000 lari istəyir.

Mövsüm başlamazdan əvvəl qazanı və qaz sobalarını təmizlətdirin: elan saytlarında xidmət təklif edən ustalar təxminən 50-80 lari, üstəlik gəliş haqqı alır. Tənzimləyicinin qaydalarına görə, yeni və ya təmirdən çıxmış qaz cihazını işə salmazdan əvvəl qaz şirkəti yoxlamalıdır, yoxlamaya isə elə həmin şirkətə müraciət edib yazılırsınız.

Təhlükəsizlik: dəm qazı

2025-ci ildə Gürcüstanda 49 dəm qazı zəhərlənməsi və 15 ölüm qeydə alınıb, bu, əvvəlki ildəkindən üçdə bir çoxdur. Qaz sızması isə daha 14 partlayışa səbəb olub. Açıq yanma kamerası olan və bacası divardan çıxarılmayan sobalar qadağandır: Tbilisi Energy mənzilləri ildə bir dəfə yoxlayır və belə sobaları sökür.

Havalandırma deliklərini bağlamayın və bacasız soba yanan otaqda heç vaxt yatmayın. Ev sahibi verməsə belə, qaz və dəm qazı detektoru almağa dəyər. Qaz iyi gəlirsə, kranları bağlayın, pəncərələri açın, binadan çıxın və 114-ə zəng edin, kiminsə həyatı təhlükədədirsə, 112-yə. Tbilisi Energy-nin qaynar xətti 2 40 40 04, SOCAR-ınkı isə 16 114.

Qazan əvəzinə kondisioner

Müasir inverterlər -15°C şaxtada da qızdırmağa davam edir. Tbilisidə yanvarda gündüz təxminən +7°C, gecə isə sıfıra yaxın olur, yəni kondisioner rahatca səmərəli rejimdə işləyir. 12 000 BTU gücündə split sistem təxminən 1 200-2 000 lari, quraşdırma isə daha 200-500 lari tutur.

Kondisioner havanı qurudur, ona görə yeganə istilik mənbəyi kimi kiçik mənzil və mülayim qış üçün daha uyğundur. Qazanı olan mənzildə isə qaz kəsiləndə yaxşı ehtiyat variantıdır.

Qış üçün mənzil kirayəsi

Qış üçün Gürcüstanda mənzil kirayəsi axtaranda mənzilin necə qızdırıldığını, pəncərələrin vəziyyətini, hansı tərəfə baxdığını və künclərdə kif olub-olmadığını soruşun. Yanvar və fevralın qaz və işıq hesablarını göstərmələrini xahiş edin.

Mülki Məcəlləyə görə, ev sahibi bütün kirayə müddətində mənzili yaşayış üçün yararlı vəziyyətdə saxlamalıdır. Kirayəçinin günahı olmadan xarab olan qazanı təmir etdirməkdən boyun qaçırırsa, kirayəçi onu özü təmir etdirib xərci ev sahibindən tələb edə bilər. Xırda baxım adətən kirayəçinin boynuna düşür, ona görə qazanın texniki xidmətini kimin ödəyəcəyini müqavilədə açıq yazın.

Qaz və işıq kəsintiləri

Böyük kəsintilər qışda da olur: 2025-ci ilin fevralında zədələnmiş boru kəməri ucbatından Vake və Saburtaloda təxminən 150 000 abunəçi iki günə yaxın qazsız qaldı. Tbilisidə planlı və qəza işıq kəsintilərini Telasi telasi.ge saytında elan edir, şirkətin qaynar xətti isə (032) 277 99 99.

Ona görə evi qaz qazanı ilə qızdırırsınızsa, ehtiyatda elektrik qızdırıcısı saxlayın, kondisionerlə qızdırırsınızsa, qaz sobası və ya yağlı radiator.

Batumi və dağ bölgələri

Batumidə qış mülayimdir və bir çox mənzil yalnız kondisionerlə keçinir. Orada əsas düşmən soyuq yox, rütubət və kifdir, ona görə nəmçəkən cihaz və mənzili tez-tez havalandırmaq vərdişi lazım olacaq. Batumidə qışda rütubət 70-80% olur: sahildə Gürcüstanın iqlimi yumşaq, amma nəmlidir.

Dağ kəndlərində evlər odun sobaları ilə qızdırılır. Kurortda bütün qış üçün mənzil kirayələyirsinizsə, evin necə qızdırıldığını və işıq pulunu kimin ödədiyini əvvəlcədən dəqiqləşdirin.

İstilik üçün subsidiyalar

Qışda Tbilisi Meriyası işıq, su və zibil pulunun ayda ən çoxu 106 lari hissəsini ödəyir, regionlarda isə işığa dövlət güzəşt verir. Hər iki proqram yalnız sosial cəhətdən həssas ailələrin bazasına düşmüş və Gürcüstanda qeydiyyatda olan ailələr üçündür, yəni əcnəbi kirayəçilər praktikada bundan yararlana bilmir. Qaz üçün subsidiya yoxdur.

Əsas məqamlar

• Mərkəzi istilik yoxdur, elanlardakı «mərkəzi istilik» mənzilin radiatorlu öz qazanı deməkdir.
• Qazın kubmetri Tbilisidə təxminən 54, regionlarda 57 tetridir, tarif 2027-ci ilin sonunadək təsdiqlənib.
• Qazanla yanvarda qaza 80-140 lari, kondisionerlə işığa 150-270 lari gedir.
• Elektrik qızdırıcısı qazdan dörd dəfə baha başa gəlir və istehlakın demək olar ki, hamısı ən bahalı pilləyə düşür.
• Bacasız sobalar qadağandır, qaz detektoru mütləqdir, qaz iyi gələndə 114-ə zəng edin.
• Kirayə mənzildə xarab olmuş qazanı, nasazlığa kirayəçi səbəb olmayıbsa, ev sahibi təmir etdirir.