Gürcistan'da işletme için ithalat ve ihracat: gümrük vergisi, KDV ve serbest bölgeler

Gürcistan'a giren malların çoğu gümrük vergisinden muaftır, ama ithalatçılar sınırda neredeyse her mal için %18 KDV öder. İhracatta hiçbir vergi alınmaz. Bazı yabancı üreticiler de ülkenin gümrük rejiminden yararlanmak için Gürcistan'daki serbest sanayi bölgelerinden birinde depo ya da fabrika açar.

Gümrük vergisi: çoğu mal için ödenecek bir şey yok

Malların yaklaşık %90'ı Gürcistan'a gümrük vergisiz girer. Geri kalanına iki orandan biri uygulanır: %5 ya da %12. Bunlar çoğunlukla tarım ürünleri, gıda ve inşaat malzemeleridir.

Gürcistan'da ihracat vergisi hiç yoktur. Mal yurt dışına giderken gümrüğe ödenecek bir şey çıkmaz.

İthalat KDV'si: sınırda %18

%18 KDV neredeyse her ithalatta alınır ve gümrük vergisinin ödenip ödenmediğine ya da şirketin cirosuna bakılmaz; Vergi Kanunu yalnızca ilaçlar ve binek otomobiller gibi belirli malları bu vergiden muaf tutar. Matrah, gümrük değeri (ödenen fiyat artı Gürcistan sınırına kadarki uluslararası navlun ve sigorta) ile gümrük vergisinin toplamıdır. Alkol ve tütün gibi özel tüketim vergisine tabi mallarda bu vergi de matrahın üstüne eklenir.

Gümrük vergisi matrahın içinde olduğundan KDV, fatura tutarının düz %18'inden yüksek çıkar. Gümrük değeri 10.000 dolar ve vergi oranı %12 olan bir malda önce 1.200 dolar gümrük vergisi ödersiniz, ardından 11.200 dolar üzerinden %18 KDV hesaplanır. Bu 2.016 dolar eder, 1.800 dolar değil.

Bu KDV'yi geri alıp alamayacağınız, şirketin KDV kaydına bağlıdır. Kayıtlı mükellef tutarı olağan beyannamesinde indirilecek KDV olarak düşer. Kayıtsız şirket ise onu malın maliyetine ekler.

Ciro herhangi bir 12 aylık dönemde 100.000 lari sınırını aşınca KDV kaydı zorunlu olur. Gümrük için ayrı bir düzen yoktur: eşik ve aylık beyanlar, genel olarak Gürcistan'da işletme muhasebesinde geçerli olanlarla aynıdır.

Neler beyan edilir, hangi mallar için izin gerekir

Şahsi gönderilere muafiyet tanınır: Gürcistan'a gelen paketler en fazla 300 lari değerinde ve en fazla 30 kg ağırlığındaysa gümrük vergisi ödemez. Ticari mallar bu muafiyetten yararlanamaz. İş için ithal ya da ihraç edilen her şey, miktarı ve değeri ne kadar küçük olursa olsun beyan edilir.

Ayrı izin ya da sertifika yalnızca kısa bir mal listesi için gerekir:

• silahlar ve patlayıcılar
• uyuşturucu ve psikotrop maddeler
• antikalar ve sanat eserleri
• zehirler
• ilaçlar
• bitkiler, hayvanlar ve bunların parçaları
• yüksek frekanslı radyo-elektronik cihazlar
• radyoaktif maddeler
• atıklar
• özel denetime tabi ilaçlar

Bazı mallarda, örneğin ilaçta, satış faaliyetinin kendisi de lisans ya da izin gerektirir. Bu konu Gürcistan'daki işletme lisansı kurallarına girer.

AB, Çin, BDT ve diğer ülkelerle serbest ticaret anlaşmaları

Gürcistan'ın Avrupa Birliği, BDT ülkeleri, Türkiye, Çin, dört EFTA ülkesi, Hong Kong, Birleşik Krallık ve BAE ile serbest ticaret anlaşmaları vardır. AB ile anlaşma, Ortaklık Anlaşması'nın parçası olan Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Alanı'dır (DCFTA). Gürcistan BDT'den 2009'da ayrıldığı için BDT ülkeleriyle ticaret ikili anlaşmalara dayanır.

Gürcistan büyüklüğünde çok az ülke hem AB hem Çin pazarına tercihli erişime sahiptir. Gürcistan'da üretilen ya da büyük ölçüde işlenen mallar bu sınırlardan sıfır ya da indirimli vergiyle geçer.

İndirimli orandan yararlanmak için malların Gürcistan menşeli olduğunu, sevkiyattan önce alınmış bir belgeyle kanıtlamanız gerekir: AB için DCFTA kapsamında EUR.1, BDT ülkeleri için CT-1, Çin için serbest ticaret anlaşmasının şahadetnamesi. Belgeyi faturalara ve üretim kayıtlarına bakarak Gelir Servisi (Revenue Service) ya da Ticaret Odası verir.

AB ile ticarette bugün geçerli olan revize Pan-Avrupa-Akdeniz menşe kurallarına göre EUR.1 şahadetnameleri düzenlendiği tarihten itibaren 10 ay, CT-1 ve Çin belgeleri 12 ay geçerlidir. Belge Gürcistan'da değil, varış ülkesinin gümrüğüne sunulur.

Düzenli ihracat yapan şirketler onaylanmış ihracatçı statüsüne başvurabilir. Böylece her sevkiyat için ayrı şahadetname almak yerine menşei doğrudan ticari faturada beyan ederler.

Serbest sanayi bölgeleri: neredeyse vergisiz ihracat üretimi

Tiflis, Kutaisi ve Poti'de serbest sanayi bölgeleri bulunur ve her birinin kendi gümrük rejimi vardır. Bölgede üretilen mallar, ülkenin olağan gümrük kurallarına ancak bölgeden Gürcistan'ın geri kalanına çıktığında tabi olur.

Bölgede ihracat için üretim yapan şirket kurumlar vergisi, emlak vergisi ve gümrük vergisi ödemez, ithal hammaddeden de KDV alınmaz. Çalışanların %20 gelir vergisi ise değişmez. Birikimli emeklilik katkısı da ülkenin geri kalanındaki gibidir: işverenden %2, çalışandan %2.

Bölge malları Gürcistan iç pazarında satılırsa kurallar değişir. Bu satışlara KDV uygulanır, bölge şirketi ayrıca satış değerinin %4'ünü öder.

Gümrükleme nasıl işler

Standart gümrükleme 1-3 iş günü sürer, basit sevkiyatlar aynı gün de çıkabilir. Beyanname şirketin rs.ge hesabından verilir ve ilgili gümrük kapısında işleme alınır.

Karmaşık ya da yüksek değerli sevkiyatlarda şirketler çoğunlukla gümrük müşaviri tutar. Basit bir beyanname için yasa müşavir şartı koşmaz, ama yanlış tarife kodu ya da evrak hatası müşavirin ücretinden pahalıya gelir. Bu yüzden işletmelerin çoğu en azından başlangıçta müşavirle çalışır.