2026-cı ildə Gürcüstanda fərdi sahibkar qeydiyyatı necə aparılır

Gürcüstanda biznesə başlamağın ən tez və ən sadə yolu fərdi sahibkar (FS) kimi qeydiyyatdan keçməkdir. Əcnəbidən yerli tərəfdaş, yaşayış icazəsi və ya nizamnamə kapitalı tələb olunmur, qeydiyyat isə cəmi bir iş günü çəkir. Frilanserlər, İT mütəxəssisləri və kiçik biznes sahibləri üçün bu, ən təbii seçimdir.

Özünüz üçün işləyirsinizsə və ya xaricdəki müştərilərə xidmət göstərirsinizsə, qanuni işləməyin ən asan yolu adətən FS-dir. Biznes əsasında Gürcüstanda yaşayış icazəsi almaq isə başqa məsələdir və daha geniş miqyaslı fəaliyyət tələb edir. 2026-cı il 9 iyul tarixindən qüvvədə olan qaydalara görə şirkətin illik dövriyyəsi iş üzrə yaşayış icazəsi alan hər əcnəbi üçün ən azı 50 000 lari olmalıdır.

2026-cı ilin yeniliyi: əcnəbilərə indi iş icazəsi lazımdır

2026-cı il 1 mart tarixindən Gürcüstan ölkədə ödənişli işlə məşğul olan əcnəbilərdən ayrıca iş icazəsi tələb edir. Bu tələb Gürcüstanda yaşayıb xarici müştərilər üçün işləyən FS sahiblərinə də aiddir.

Təkcə FS qeydiyyatı artıq bəs etmir. Əcnəbinin bu icazə olmadan Gürcüstanda işləyə bilib-bilməməsi işin növündən və müqavilədən asılıdır.

Gürcüstanda FS kimə uyğundur

FS işini təkbaşına görən hər kəsə uyğundur: proqram təminatı hazırlayanlara, məsləhətçilərə, dizaynerlərə, ticarət və xidmət sahəsində çalışanlara. Böyük komanda qurmaq və ya investor cəlb etmək fikriniz varsa, adətən Gürcüstanda MMC (LLC) daha məntiqlidir, amma onun qeydiyyat rüsumu daha yüksəkdir və qaydaları da fərqlidir. Özü üçün və ya xarici müştərilər üçün işləyən yeni gələnlərin çoxuna FS tamamilə bəs edir.

Qeydiyyat necə keçir

Qeydiyyatı İctimai Reyestr Milli Agentliyi (Public Registry) aparır, müraciət isə Ədliyyə Evində (Public Service Hall) verilir. Tbilisidə bu, Kür (Mtkvari) sahilindəki on bir ağ "ləçəkli" binadır (Zviad Gamsaxurdia sahilboyu küçəsi, 2), yaşayış icazələri də elə orada verilir.

Şəxsən gələ, ya da notarial etibarnaməsi olan nümayəndə göndərə bilərsiniz. İkinci variant Gürcüstana köçməzdən əvvəl uzaqdan qeydiyyatdan keçmək istəyənlər üçün əlverişlidir.

Sahibkarlar reyestrinə daxil olduqdan sonra daha bir addım qalır: Gürcüstanın Gəlirlər Xidmətində (Revenue Service) vergi qeydiyyatı (rs.ge). Bu addım atılmayana qədər FS yalnız kağız üzərində mövcuddur: qanuni fəaliyyət göstərə və vergi ödəyə bilmir.

Hansı sənədlər lazımdır

• pasportunuz
• Gürcüstanda qeydiyyatlı ünvan (hüquqi ünvan)
• müraciəti nümayəndə verirsə, notarial qaydada təsdiqlənmiş etibarnamə

Əksər ölkələrlə müqayisədə siyahı çox qısadır. Nizamnamə, məhkumluq arayışı və ya gəlir sübutu istənilmir.

Müddətlər və qiymət

İctimai Reyestr Milli Agentliyinin rəsmi tariflərinə əsasən standart qeydiyyat 26 laridir və bir iş günü çəkir. Elə həmin gün qeydiyyat 75 lariyə başa gəlir. Bu, eyni müddətlər üçün 200 və 400 lari tələb edən MMC ilə müqayisədə bir neçə dəfə ucuzdur.

Kiçik biznes statusu: aşağı dərəcəni necə almaq olar

FS qeydiyyatı özü vergini azaltmır: standart olaraq 20% gəlir vergisi ödəyirsiniz. Bunun yerinə dövriyyədən 1% ödəmək üçün rs.ge şəxsi kabinetində kiçik biznes statusu üçün ayrıca müraciət etmək lazımdır. Status avtomatik verilmir və çoxları bunu yalnız ilk vergi dövründə standart dərəcə ilə ödədikdən sonra başa düşür.

Kiçik biznes statusu ilə illik dövriyyə 500 000 laridən az olduqca mənfəətdən yox, dövriyyədən 1% ödəyirsiniz. İllik dövriyyə bu həddi (şərab turizmi və aqroturizm üçün 700 000 lari) keçdiyi aydan başlayaraq ilin sonunadək bütün dövriyyəyə 3% vergi tətbiq olunur. Hədd ardıcıl iki il aşılarsa, status növbəti ilin əvvəlindən ləğv edilir, yəni bir dəfə aşmaq olar, iki dəfə yox.

Mikro biznes statusu: FS-siz keçinmək mümkün olanda

İldə 30 000 laridən az qazanırsınızsa və işçiniz yoxdursa, FS-ə ümumiyyətlə ehtiyac yoxdur. Mikro biznes statusuna fiziki şəxs kimi rs.ge üzərindən müraciət edib 0% vergi ödəyir və 31 marta qədər bir illik bəyannamə təqdim edirsiniz. Kiçik əlavə gəlir və ya dövriyyə hələ artmamış frilansın ilk ayları üçün yaxşı variantdır.

FS üçün bank hesabı açmaq

FS üçün Gürcüstan bankında hesab açmaq olar, lakin banklar vəsaitin mənbəyi, vergi rezidentliyi və ya bəzi ölkələrlə əlaqələr üzrə komplayens yoxlamasından sonra əcnəbilərə bəzən imtina edir. Qərar adətən 3-5 iş günü ərzində, bank gücləndirilmiş KYC yoxlaması aparanda isə 10-14 günə qədər çıxır.

Bankınızın xarici müştəriləri olan qeyri-rezidentlərdən nə gözlədiyini əvvəlcədən öyrənin. Proses ən çox elə bu mərhələdə ilişib qalır.

Hüquqi ünvan icarəsi: nə problem çıxa bilər

Bütün prosesdə real risklər azdır və bu, onlardan biridir. FS qeydiyyatı üçün hüquqi ünvanı icarəyə verən şirkət çoxdur, amma bəziləri sonradan ünvanı geri götürür, uzatmaq üçün əlavə pul istəyir və ya sadəcə cavab vermir. Ödəniş etməzdən əvvəl şirkətin reputasiyasını yoxlayın və uzatma şərtlərini müqavilənin sonunda yox, elə əvvəlcədən razılaşdırın.

FS sizi vergi rezidentinə çevirmir

FS qeydiyyatı sizi Gürcüstanın vergi rezidenti etmir, çünki rezidentlik vaxtınızı faktiki olaraq harada keçirdiyinizdən asılıdır: istənilən 12 ay ərzində ən azı 183 gün. Başqa ölkədə daha çox vaxt keçirirsinizsə, Gürcüstanda FS-iniz olsa da, o ölkənin vergi rezidenti qala bilərsiniz. Əksinə də olur: heç vaxt FS açmadan, fiziki şəxs kimi Gürcüstanın vergi rezidenti olmaq mümkündür.