Ինչպես գրանցվել որպես անհատ ձեռնարկատեր Վրաստանում 2026 թվականին

Վրաստանում բիզնես սկսելու ամենաարագ և պարզ ձևը անհատ ձեռնարկատեր (ԱՁ) գրանցվելն է։ Օտարերկրացուն պետք չեն ո՛չ տեղացի գործընկեր, ո՛չ կացության թույլտվություն, ո՛չ էլ սկզբնական կապիտալ, իսկ գրանցումը տևում է մեկ աշխատանքային օր։ Այս տարբերակը հարմար է ֆրիլանսերների, ՏՏ մասնագետների և փոքր բիզնեսի տերերի համար։

Եթե աշխատում եք ինքներդ ձեզ համար կամ սպասարկում եք արտասահմանյան հաճախորդների, ԱՁ-ն օրինական աշխատելու ամենահեշտ ճանապարհն է։ Բիզնեսի հիմքով Վրաստանում կացության թույլտվություն ստանալն այլ հարց է և ավելի մեծ ծավալներ է պահանջում. 2026 թվականի հուլիսի 9-ից ընկերության տարեկան շրջանառությունը պետք է լինի առնվազն 50 000 լարի աշխատանքային կացության թույլտվություն ստացող յուրաքանչյուր օտարերկրացու հաշվով։

2026-ի փոփոխությունը. օտարերկրացիներին այժմ պետք է աշխատանքի թույլտվություն

2026 թվականի մարտի 1-ից Վրաստանում վճարովի աշխատանք կատարող օտարերկրացիներից պահանջվում է առանձին աշխատանքի թույլտվություն։ Դա վերաբերում է նաև ԱՁ ունեցող ինքնազբաղվածներին, ովքեր ապրում են Վրաստանում և աշխատում արտասահմանյան հաճախորդների համար։

Միայն ԱՁ գրանցումն այլևս բավական չէ։ Արդյոք օտարերկրացին կարող է աշխատել Վրաստանում առանց այդ թույլտվության, կախված է աշխատանքի տեսակից և պայմանագրից։

Ում է հարմար ԱՁ-ն Վրաստանում

ԱՁ-ն լավ տարբերակ է բոլոր նրանց համար, ովքեր գործը վարում են մենակ՝ լինի դա ծրագրավորում, խորհրդատվություն, դիզայն, առևտուր թե ծառայություններ։ Եթե մտադիր եք մեծ թիմ կազմել կամ ներդրողներ բերել, սովորաբար ավելի նպատակահարմար է ՍՊԸ Վրաստանում, թեև դրա գրանցումն ավելի թանկ է, և կանոններն էլ այլ են։ Նորեկների մեծ մասին, ովքեր աշխատում են իրենց կամ արտասահմանյան հաճախորդների համար, ԱՁ-ն միանգամայն բավարարում է։

Ինչպես է ընթանում գրանցումը

Գրանցումն իրականացնում է Հանրային ռեեստրի ազգային գործակալությունը (Public Registry), իսկ դիմում են Արդարադատության տանը (Public Service Hall)։ Թբիլիսիում դա Կուրի ափին կանգնած տասնմեկ սպիտակ «թերթիկներով» շենքն է (Զվիադ Գամսախուրդիայի առափնյա 2), որտեղ տրվում են նաև կացության թույլտվությունները։

Կարող եք դիմել անձամբ կամ ուղարկել ներկայացուցչի՝ նոտարական լիազորագրով։ Երկրորդ տարբերակը հարմար է, եթե ուզում եք գրանցվել հեռակա՝ դեռ Վրաստան չտեղափոխված։

Ձեռնարկատերերի ռեեստրում հայտնվելուց հետո մնում է ևս մեկ քայլ՝ հարկային հաշվառում Վրաստանի Եկամուտների ծառայությունում (Revenue Service)՝ rs.ge կայքում։ Մինչ այդ ձեր ԱՁ-ն գոյություն ունի միայն թղթի վրա և չի կարող օրինական գործունեություն ծավալել կամ հարկ վճարել։

Անհրաժեշտ փաստաթղթեր

• անձնագիր
• գրանցված հասցե Վրաստանում (իրավաբանական հասցե)
• նոտարական լիազորագիր, եթե ձեր փոխարեն դիմում է ներկայացուցիչը

Երկրների մեծ մասի համեմատ սա շատ կարճ ցուցակ է։ Կանոնադրություն, դատվածության մասին տեղեկանք կամ եկամտի ապացույց պետք չեն։

Որքան է տևում և որքան արժե

Հանրային ռեեստրի ազգային գործակալության պաշտոնական սակագնով ստանդարտ գրանցումն արժե 26 լարի և տևում է մեկ աշխատանքային օր, իսկ նույն օրը գրանցվելը՝ 75 լարի։ Դա մի քանի անգամ էժան է ՍՊԸ-ից, որի գրանցումը նույն ժամկետներում արժե 200 և 400 լարի։

Փոքր բիզնեսի կարգավիճակ. ինչպես անցնել ցածր դրույքի

ԱՁ գրանցելն ինքնին հարկերը չի նվազեցնում. ընդհանուր կարգով վճարում եք ստանդարտ 20% եկամտային հարկ։ Դրա փոխարեն շրջանառության 1% վճարելու համար պետք է առանձին դիմել փոքր բիզնեսի կարգավիճակի համար rs.ge-ի ձեր անձնական էջից։ Ոչինչ ինքնաբերաբար չի փոխվում, և շատերը դա հասկանում են միայն առաջին հարկային ժամանակաշրջանում ստանդարտ դրույքով վճարելուց հետո։

Փոքր բիզնեսի կարգավիճակով վճարում եք 1% շրջանառությունից, ոչ թե շահույթից, քանի դեռ տարեկան շրջանառությունը 500 000 լարին չի անցնում։ Այն ամսից, երբ տարեկան շրջանառությունը գերազանցում է այդ շեմը (գինու տուրիզմի և ագրոտուրիզմի համար՝ 700 000 լարի), մինչև տարվա վերջ ամբողջ շրջանառությունը հարկվում է 3%-ով։ Եթե շեմը գերազանցեք երկու տարի անընդմեջ, կարգավիճակը կչեղարկվի հաջորդ տարվա սկզբից. մեկ անգամ անցնելը ներելի է, երկու անգամը՝ ոչ։

Միկրոբիզնեսի կարգավիճակ. երբ կարելի է առանց ԱՁ-ի

Եթե տարեկան վաստակում եք 30 000 լարիից պակաս և աշխատողներ չունեք, ԱՁ ընդհանրապես պետք չէ։ Կարող եք որպես ֆիզիկական անձ rs.ge-ի միջոցով դիմել միկրոբիզնեսի կարգավիճակի համար, վճարել 0% հարկ և ներկայացնել մեկ տարեկան հայտարարագիր մինչև մարտի 31-ը։ Սա լավ լուծում է փոքր կողմնակի եկամտի կամ ֆրիլանսի առաջին ամիսների համար, քանի դեռ շրջանառությունը չի աճել։

Բանկային հաշիվ ԱՁ-ի համար

ԱՁ-ի համար կարող եք հաշիվ բացել վրացական բանկում, թեև համապատասխանության ստուգումից հետո բանկերը երբեմն մերժում են օտարերկրացիներին՝ միջոցների ծագման, հարկային ռեզիդենտության կամ որոշ երկրների հետ կապերի պատճառով։ Որոշումը սովորաբար կայացվում է 3-5 աշխատանքային օրում, իսկ ուժեղացված KYC ստուգման դեպքում՝ մինչև 10-14 օրում։

Նախօրոք պարզեք, թե ինչ է ձեր բանկը պահանջում արտասահմանյան հաճախորդներ ունեցող ոչ ռեզիդենտներից։ Հենց այստեղ է գործընթացն ամենից հաճախ խրվում։

Իրավաբանական հասցեի վարձակալություն. ինչ խնդիրներ կարող են առաջանալ

Սա ամբողջ գործընթացի սակավաթիվ իրական ռիսկերից մեկն է։ Շատ ընկերություններ ԱՁ գրանցելու համար իրավաբանական հասցե են վարձով տալիս, բայց ոմանք հետո հետ են վերցնում հասցեն, երկարաձգելու համար լրացուցիչ գումար են պահանջում կամ պարզապես այլևս չեն պատասխանում։ Վճարելուց առաջ ստուգեք ընկերության համբավը և երկարաձգման պայմանները համաձայնեցրեք հենց սկզբից, ոչ թե պայմանագրի ավարտից քիչ առաջ։

ԱՁ-ն ձեզ հարկային ռեզիդենտ չի դարձնում

ԱՁ գրանցելով Վրաստանի հարկային ռեզիդենտ չեք դառնում։ Ռեզիդենտությունը կախված է նրանից, թե որտեղ եք իրականում ապրում. դրա համար Վրաստանում պետք է անցկացնել ցանկացած 12 ամսվա ընթացքում առնվազն 183 օր։

Կարող եք ունենալ վրացական ԱՁ և մնալ այլ երկրի հարկային ռեզիդենտ, եթե այնտեղ ավելի շատ ժամանակ եք անցկացնում։ Հակառակն էլ է հնարավոր. կարող եք որպես ֆիզիկական անձ լինել Վրաստանի հարկային ռեզիդենտ՝ երբեք ԱՁ չգրանցելով։