Грузиядан Армения мен Түркияға құрлықпен: шекара өткелдері, көлік, виза және визаран

Грузиядан құрлықпен шығудың ең оңай екі жолы бар: Арменияға Садахло арқылы, Түркияға Сарпи арқылы. Екі өткел де тәулік бойы жұмыс істейді, екеуінен де жаяу өтуге болады. Тбилисиден Ереванға маршрутка 50 лари тұрады, түнгі пойыз да қатынайды, ал Батумиден Сарпиге автобуспен 70 тетриге жетесіз.

Көпшілік бұл сапарды визаран үшін жасайды: Грузияға әр кірген сайын визасыз болу мерзімі қайта басталады, сол күні-ақ кері оралуға болады. Дегенмен елге кіргізу-кіргізбеуді шекарашы шешеді, әрі әр оралған сайын қолыңызда қолданыстағы медициналық сақтандыру болуы керек.

Шекара өткелдері

Садахлода жұмыс күндері шекарадан 30-60 минутта өтесіз, демалыс күндері ұзағырақ кетеді. Сарпиде жазда және демалыс күндері, әсіресе таңертең, кезек 1-2 сағатқа созылуы мүмкін, сондықтан түнде немесе таң атар-атпаста өткен жеңілірек.

Ереванға қалай жетуге болады

Ереванға маршруткалар Авлабари метро бекетінің жанынан сағат 9:00, 11:00, 13:00, 15:00 және 17:00-де шығады. Жол ақысы 50 лари, қолма-қол төлейсіз, жолда 5-6 сағат жүресіз. Шекарада жолаушылар көліктен түсіп, сөмкелерін алып, төлқұжат бақылауынан жаяу өтеді, ал жүргізуші оларды армян жағында күтіп тұрады.

Кері бағытта маршруткалар Ереванның «Киликия» автовокзалынан шығады, билеті 8 000 драм. Ортақ таксиде бір орын 30-40 доллар тұрады, бірақ олар тұрақты кестемен жүрмейді.

2026 жылғы 2 қазаннан 2027 жылғы 13 маусымға дейін Тбилиси-Ереван түнгі пойызы күнара жүреді: Тбилисиден тақ күндері шамамен 20:00-де шығып, Ереванға шамамен 7:00-де келеді.

Плацкарт вагондағы орын 115 лари, купедегі орын 147-173 лари, екі орындық бірінші класты купе 218 лари тұрады. Билеттер ticket.railway.am сайтында және Тбилиси теміржол вокзалының кассасында сатылады, сол кассадан Грузия қалалары арасындағы пойыздарға да билет алуға болады.

Арменияға виза керек пе

Қазақстан, Ресей, Беларусь, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан, Украина, Молдова азаматтары, сондай-ақ ЕО, АҚШ, Ұлыбритания және басқа да көптеген елдердің азаматтары Арменияда жылына 180 күнге дейін визасыз бола алады. Қытай мен Иран азаматтарына 90 күн беріледі.

Қалғандарына evisa.mfa.am сайтынан электронды виза керек: 21 күнге 3 000 драм немесе 120 күнге 15 000 драм. Грузияның тұруға ықтиярхаты визаның орнын баспайды. 2027 жылғы 1 шілдеге дейін күшінде болатын уақытша жеңілдік тек АҚШ, ЕО елдері мен Парсы шығанағы мемлекеттері берген ықтиярхаттарға ғана қатысты.

Түркияға қалай жетуге болады

Батумиден Сарпиге №16 автобус қатынайды, жол ақысы Batumi Card арқылы 70 тетри, банк картасымен шамамен 1 лари, қолма-қол ақша қабылданбайды. Шекарадан жаяу өтесіз, ал түрік жағында ортақ шағын автобус шамамен 20 км жүріп, Хопаға жеткізеді.

Батумиден Трабзонға тікелей автобус шамамен 4 сағат жүреді, билеті 18-27 еуро, Metro Turizm мен Lüks Karadeniz күніне бірнеше рейс жасайды. Стамбұлға автобустар Тбилисидегі Ортачала автовокзалынан шығады, жолда 25-32 сағат жүресіз, билеті 53-67 доллар.

Түркияға виза керек пе

ЕО, АҚШ, Ұлыбритания, Канада, Қазақстан, Өзбекстан, Әзербайжан және Қытай азаматтары Түркияға кез келген 180 күн ішінде 90 күнге визасыз кіре алады. Грузия, Украина, Қырғызстан, Израиль және Молдова азаматтарына да 90 күн беріледі, Ресей азаматтарына 60, Беларусь азаматтарына 30 күн.

Армения, Тәжікстан және Түрікменстан азаматтарына evisa.gov.tr сайтынан электронды виза алу керек. Төлқұжат рұқсат етілген мерзім аяқталғаннан кейін кемінде 60 күн жарамды болуы тиіс. Сағатты да ұмытпаңыз: Түркияда уақыт Грузиядан бір сағат кейін, ал Арменияда Грузиямен бірдей.

Визаран: не білу керек

Грузияға визасыз кіру ережелерінде шетелде кемінде қанша уақыт болу керектігі айтылмаған: әр кірген сайын жаңа мерзім басталады. Бірақ кепілдік жоқ. Шешімді шекарашы қабылдайды, ал елден жиі әрі қысқа шығып-кіру назардан тыс қалмайды.

Әр кірген сайын қолыңызда Грузияда жарамды медициналық сақтандыру болуы керек: ол жаңа мерзімді түгел, яғни бір жылға дейін қамтуы, өтемі кемінде 30 000 лари болуы тиіс. Ағылшын немесе грузин тіліндегі полистер қабылданады. Алты ай бұрын алынған жылдық полис жаңа мерзімді толық жаппайды. Тұруға ықтиярхаты барлардан шекарада полис сұралмайды.

Мерзімнен асырып жүрмеңіз. 2025 жылғы 1 қазаннан бастап 3 айға дейін асырғаны үшін 1 000 лари айыппұл, оған қоса алты айға елге кіруге тыйым салынады. Бір жылға дейін асырса 2 000 лари және 2 жылға тыйым, одан ұзақ болса 3 000 лари және 3 жылға тыйым.

Жеке немесе жалға алынған көлікпен

Армения жергілікті автосақтандыруды талап етеді, оны төлқұжат бақылауынан өте бере тұрған дүңгіршекте сатады. Түркия жарамды TR белгісі бар «Жасыл картаны» немесе шекарада сатып алынған түрік сақтандыруын қабылдайды. Шетелдік нөмірлі көлік Түркияда 90 күнге дейін тұра алады, ал көлік сіздің атыңызда болмаса, түрікше аудармасы бар нотариалды сенімхат керек.

Жалға беретін компаниялардың көбі көлікті елден шығаруға рұқсат бермейді, бірақ кейбірі жазбаша рұқсатпен Арменияға баруға жол береді. Грузияда жалға алынған көлікпен шекарадан өту шарттарын брондамай тұрып келісіп алыңыз. Шетелдік нөмірлі көлікпен Грузияға қайта кіргенде Грузияның міндетті сақтандыруы керек, онсыз жүрсеңіз 100 лари айыппұл салынады.

Кедендік нормалар

Грузияға құрлықпен кіргенде баж салығынсыз мыналарды әкелуге болады:

• құны 500 лариге дейін, салмағы 30 кг дейін жеке заттар;
• 200 шылым;
• 1 л күшті ішімдік немесе 2 л әлсіздеу алкоголь;
• бұған қоса 4 л шарап және 16 л сыра.

Құрлық шекарасында бұл нормалар әр өткен сайын емес, 30 күнде бір рет қолданылады. 30 000 лариден асатын қолма-қол ақшаны кірерде де, шығарда да декларациялау керек, әйтпесе тәркіленуі мүмкін. Бұл ереже лариге де, шетел валютасына да қатысты, сондықтан Грузияда валюта айырбастауға ірі сома алып бара жатсаңыз, оны алдын ала декларациялаңыз.

2024 жылғы 19 тамыздан бастап Армения құрлық шекараларында баж салығынсыз небәрі 200 еуро және 10 кг тауар әкелуге рұқсат береді, 10 000 долларға дейінгі қолма-қол ақшаны декларациялаудың қажеті жоқ. Түркияға баж салығынсыз құны 430 еуро тауар, 600 шылым, 1 л күшті ішімдік және 2 л әлсіздеу алкоголь әкелуге болады.

Құрлықпен қайда баруға болмайды

Әзербайжанмен құрлық шекарасы кемінде 2027 жылғы 2 қаңтарға дейін жабық, Бакуге автобус қатынамайды. Тбилиси-Баку пойызына тек Әзербайжан азаматтары мен Әзербайжанға визасыз кіретін елдердің азаматтары ғана отыра алады.

Абхазия мен Оңтүстік Осетияға Ресей жағынан кіруге болмайды: Грузия заңы бойынша бұл қылмыс, ол үшін айыппұл немесе 2 жылдан 4 жылға дейін бас бостандығынан айыру қарастырылған. Шетелдіктер бұл аймақтарға тек Зугдиди және Гори аудандары арқылы кіре алады.

Қысқаша айтқанда

• Садахло (Армения) мен Сарпи (Түркия) тәулік бойы ашық, екеуінен де жаяу өтуге болады.
• Ереванға Авлабари метросынан 50 лари тұратын маршруткамен немесе күнара жүретін түнгі пойызбен жетесіз, Батумиден Сарпиге №16 автобуспен 70 тетриге барасыз.
• Көпшілік Арменияға жылына 180 күнге, Түркияға азаматтығына қарай 30-90 күнге визасыз кіреді.
• Грузияға сол күні оралуға болады, бірақ шешімді шекарашы қабылдайды, ал сақтандыру жаңа мерзімді түгел қамтуы керек.
• 2025 жылғы қазаннан бастап мерзімнен асыру кемінде 1 000 лари айыппұлға және алты ай елге кіруге тыйымға әкеледі.
• Құрлықпен Грузияға 30 күнде бір рет 500 лари тұратын тауарды баж салығынсыз әкелуге болады, 30 000 лариден асатын қолма-қол ақшаны декларациялау керек.