Gürcistan'dan Ermenistan ve Türkiye'ye kara yoluyla: sınır kapıları, ulaşım, vize ve visa run

Gürcistan'dan kara yoluyla çıkmanın en kolay yolu Ermenistan için Sadakhlo, Türkiye için Sarpi sınır kapısı. İkisi de gece gündüz açık, ikisinden de yaya geçilebiliyor. Tiflis'ten Erivan'a 50 lari'ye minibüs (marşrutka) da var, gece treni de; Batum'dan Sarpi'ye giden otobüsün bileti ise 70 tetri.

Birçok yabancı bu yolculuğu visa run için yapıyor: Gürcistan'a her girişte vizesiz kalış süresi sıfırdan başlıyor, aynı gün geri dönmek bile mümkün. Yine de son söz sınır görevlisinin, her dönüşte de geçerli bir sağlık sigortası şart.

Sınır kapıları

Sadakhlo'da geçiş hafta içi 30-60 dakika sürüyor, hafta sonu daha uzun. Sarpi'de yazın ve hafta sonları, özellikle sabah saatlerinde bekleme 1-2 saate kadar uzayabiliyor. Bu yüzden gece ya da sabahın köründe geçmek daha rahat.

Erivan'a nasıl gidilir

Erivan minibüsleri Avlabari metro istasyonunun önünden 9:00, 11:00, 13:00, 15:00 ve 17:00'de kalkıyor. Bilet 50 lari, nakit ödeniyor; yol 5-6 saat sürüyor. Sınırda herkes iniyor, bavuluyla pasaport kontrolünden yürüyerek geçiyor; şoför ise Ermenistan tarafında bekliyor.

Dönüşte minibüsler Erivan'daki Kilikia otogarından kalkıyor, bilet 8.000 dram. Paylaşımlı takside koltuk başı 30-40 dolar, ama bu araçların belli bir kalkış saati yok.

2 Ekim 2026 ile 13 Haziran 2027 arasında Tiflis-Erivan gece treni gün aşırı sefer yapıyor: ayın tek günlerinde Tiflis'ten 20:00 sularında kalkıp Erivan'a 7:00 sularında varıyor.

Açık vagonda yatak 115 lari, kompartımanda yatak 147-173 lari, iki kişilik birinci sınıf kompartıman 218 lari. Biletler ticket.railway.am'den ya da Tiflis garındaki gişeden alınıyor; aynı gişe Gürcistan'daki şehirler arası trenlerin biletlerini de satıyor.

Ermenistan vizesi

Ermenistan AB, ABD, Birleşik Krallık, Rusya, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan, Ukrayna, Moldova ve daha pek çok ülkenin vatandaşını yılda 180 güne kadar vizesiz kabul ediyor. Çin ve İran vatandaşları 90 gün kalabiliyor.

Geri kalan herkesin evisa.mfa.am üzerinden e-vize alması gerekiyor: 21 gün için 3.000 dram, 120 gün için 15.000 dram. Gürcistan oturma izni tek başına vizesiz giriş hakkı vermiyor. 1 Temmuz 2027'ye kadar geçerli olan geçici muafiyet yalnızca ABD, AB ülkeleri ve Körfez ülkelerinin verdiği oturma izinlerini kapsıyor.

Türkiye'ye nasıl gidilir

Batum'dan Sarpi'ye 16 numaralı otobüs gidiyor. Bilet Batumi Card ile 70 tetri, banka kartıyla yaklaşık 1 lari; nakit kabul edilmiyor. Sınırı yürüyerek geçiyorsunuz; Türkiye tarafında Hopa'ya kadarki yaklaşık 20 km'yi de dolmuşla alıyorsunuz.

Batum'dan Trabzon'a direkt otobüs yaklaşık 4 saat sürüyor, bilet 18-27 euro; Metro Turizm ve Lüks Karadeniz günde birkaç sefer yapıyor. İstanbul otobüsleri Tiflis'teki Ortachala otogarından kalkıyor; yol 25-32 saat, bilet 53-67 dolar.

Türkiye vizesi

AB, ABD, Birleşik Krallık, Kanada, Kazakistan, Özbekistan, Azerbaycan ve Çin vatandaşları Türkiye'de her 180 günlük dönemde 90 gün vizesiz kalabiliyor. Gürcistan, Ukrayna, Kırgızistan, İsrail ve Moldova vatandaşlarına da 90 gün tanınıyor; Ruslara 60, Belaruslulara 30 gün.

Ermenistan, Tacikistan ve Türkmenistan vatandaşlarının evisa.gov.tr üzerinden e-vize alması gerekiyor. Pasaportun, izin verilen kalış süresi bittikten sonra en az 60 gün daha geçerli olması şart. Saatinizi ayarlamayı da unutmayın: Türkiye Gürcistan'ın bir saat gerisinde, Ermenistan'da ise saat Gürcistan'la aynı.

Visa run: bilmeniz gerekenler

Gürcistan'a vizesiz giriş kuralları yurt dışında geçirilmesi gereken asgari bir süre öngörmüyor; her girişle yeni bir dönem başlıyor. Yine de garantisi yok. Son söz sınır görevlisinin, sık sık yapılan kısa çıkışlar da gözden kaçmıyor.

Her girişte ayrıca yeni kalış sürenizin tamamını (en fazla bir yıl) kapsayan, teminatı en az 30.000 lari olan bir Gürcistan sağlık sigortası gerekiyor. İngilizce ya da Gürcüce poliçeler kabul ediliyor. Altı ay önce alınmış yıllık poliçe yeni dönemin tamamını karşılamaz. Oturma izni olanların sınırda poliçe göstermesi gerekmiyor.

Kalış sürenizi aşmayın. 1 Ekim 2025'ten beri 3 aya kadar süre aşımının cezası 1.000 lari para cezası artı altı ay giriş yasağı. Bir yıla kadar aşımda ceza 2.000 lari ve 2 yıl yasak, daha uzun aşımda 3.000 lari ve 3 yıl yasak.

Kendi aracınızla ya da kiralık araçla geçiş

Ermenistan yerel trafik sigortası istiyor; sigorta pasaport kontrolünün hemen çıkışındaki kulübeden alınıyor. Türkiye, TR hanesi geçerli bir Yeşil Kart'ı ya da sınırda alınan Türk sigortasını kabul ediyor. Yabancı plakalı araç Türkiye'de en fazla 90 gün kalabiliyor; araç üzerinize kayıtlı değilse Türkçe tercümeli noter onaylı vekâletname gerekiyor.

Araç kiralama şirketlerinin çoğu yurt dışına çıkışa izin vermiyor; bazıları yazılı izinle Ermenistan'a çıkışı kabul ediyor. Gürcistan'da kiralanan arabayı sınırdan geçirme şartlarını rezervasyondan önce netleştirin. Yabancı plakalı araçla Gürcistan'a dönerken Gürcistan'ın zorunlu trafik sigortası gerekiyor; sigortasız sürüşün cezası 100 lari.

Gümrük muafiyetleri

Gürcistan'a kara yoluyla girerken şunları gümrüksüz getirebilirsiniz:

• değeri 500 lari'yi, ağırlığı 30 kg'ı aşmayan kişisel eşya;
• 200 sigara;
• 1 L sert içki ya da 2 L düşük alkollü içki;
• ayrıca 4 L şarap ve 16 L bira.

Kara sınırında bu muafiyet her geçişte değil, 30 günde bir kez kullanılabiliyor. 30.000 lari'yi aşan nakit girişte de çıkışta da beyan edilmeli, yoksa el konulabilir. Kural hem lari hem döviz için geçerli; Gürcistan'da döviz bozdurmak için yanınızda yüklü para getiriyorsanız baştan beyan edin.

Ermenistan'ın kara sınırlarındaki gümrük muafiyeti 19 Ağustos 2024'ten beri yalnızca 200 euro ve 10 kg eşya; 10.000 dolar'a kadar nakit için beyan gerekmiyor. Türkiye'ye ise 430 euro değerinde eşya, 600 sigara, 1 L sert içki ve 2 L düşük alkollü içki gümrüksüz sokulabiliyor.

Kara yoluyla gidilemeyen yerler

Azerbaycan'la kara sınırı en az 2 Ocak 2027'ye kadar kapalı, Bakü'ye otobüs seferi de yok. Tiflis-Bakü trenine yalnızca Azerbaycan vatandaşları ile Azerbaycan'a vizesiz girebilen ülkelerin vatandaşları binebiliyor.

Abhazya'ya ya da Güney Osetya'ya Rusya tarafından girmek yasak: Gürcistan yasalarına göre bu bir suç, cezası para cezası ya da 2 ila 4 yıl hapis. Yabancılar bu bölgelere yalnızca Zugdidi ve Gori tarafından girebiliyor.

Özetle

• Sadakhlo (Ermenistan) ve Sarpi (Türkiye) gece gündüz açık, ikisi de yaya geçilebiliyor.
• Erivan'a: Avlabari metro istasyonundan 50 lari'lik minibüs ya da gün aşırı kalkan gece treni; Batum'dan Sarpi'ye: 16 numaralı otobüs, 70 tetri.
• Çoğu yolcu Ermenistan'a yılda 180 gün, Türkiye'ye vatandaşlığa göre 30-90 gün vizesiz girebiliyor.
• Gürcistan'a aynı gün dönmek mümkün, ama son söz sınır görevlisinin ve sigortanız yeni kalışın tamamını karşılamalı.
• Ekim 2025'ten beri süre aşımının cezası en az 1.000 lari artı altı ay giriş yasağı.
• Kara yoluyla Gürcistan'a 500 lari'lik eşyayı 30 günde bir kez gümrüksüz getirebilirsiniz; 30.000 lari'yi aşan nakit beyan edilmeli.