Əcnəbilər üçün Gürcüstan vətəndaşlığı

Vətəndaşlıq və yaşayış icazəsi fərqli hüquqlara malik fərqli statuslardır: yaşayış icazəsi ölkədə yaşamağa və işləməyə imkan verir, amma səsvermə hüququ, Gürcüstan pasportu və deportasiyadan qeyd-şərtsiz müdafiə vermir. Gürcüstanda yaşayış icazəsindən vətəndaşlığa gedən yol avtomatik deyil və əksər hallarda aylar deyil, illər çəkir.

Doğuşa görə vətəndaşlıq: ölkədə doğulmaq avtomatik vermir

Gürcüstan sadəcə öz ərazisində doğulmağa görə vətəndaşlıq vermir: uşağın hər iki valideyni əcnəbidirsə, Gürcüstan xəstəxanasında doğulmaq özü vətəndaşlıq vermir. Doğuşa görə vətəndaşlıq valideynlərin vətəndaşlığına əsaslanır: doğuş anında ən azı bir valideyn Gürcüstan vətəndaşıdırsa, doğuşun faktiki harada baş verməsindən asılı olmayaraq uşaq Gürcüstan vətəndaşlığı alır.

Hər iki valideyni yaşayış icazəsi ilə Gürcüstanda daimi yaşayan əcnəbi olan ailələrdə uşaq valideynlərin vətəndaşlığını saxlayır və sonradan ümumi əsaslarla standart naturalizasiya prosedurundan keçir.

Standart yol: 10 ildən sonra naturalizasiya

Gürcüstan vətəndaşlığı almağın əsas yolu ölkədə ardıcıl 10 il fasiləsiz qanuni yaşamaqdır (adətən yaşayış icazəsi ilə). Yaşama müddətindən əlavə namizəd gürcü dilini, Gürcüstan tarixini və Gürcüstan hüququnun əsaslarını bildiyini nümayiş etdirməlidir: bu, sadəcə müsahibə deyil, real imtahandır və Gürcüstanda gürcü dilini öyrənmək lazımi səviyyəyə qədər uzun aylar çəkir. Həmçinin qanuni gəlir mənbəyi və ağır cinayət məhkumluğunun olmaması tələb olunur.

Qısa yol: müəyyən kateqoriyalar üçün 5 il

Müraciət edənlərin iki kateqoriyası üçün müddət yarıya, 5 il fasiləsiz yaşamaya qədər azalır:

• Gürcüstan vətəndaşlarının həyat yoldaşları: Gürcüstan vətəndaşı ilə nikah standart on illik müddəti ölkədə beş il fasiləsiz yaşamaya qədər qısaldır.
• Vətəndaşlığı olmayan şəxslər: heç bir ölkənin vətəndaşlığı olmayanlar üçün də müddət beş ilə endirilir.

Dil, tarix və hüquq üzrə imtahan tələbləri aradan qalxmır: şərtlərin siyahısı deyil, yalnız yaşama müddəti qısalır.

Prezidentin qərarı ilə vətəndaşlıq: ikili vətəndaşlığa yeganə yol

Gürcüstan Prezidentinin standart yaşama və imtahan tələblərindən yan keçərək istisna qaydasında vətəndaşlıq vermək hüququ var. İki əsas mövcuddur: Gürcüstan qarşısında müstəsna xidmətlər (iqtisadi, idman, elmi, mədəni) və ya dövlət maraqları.

Müraciət edənlərin bu kateqoriyası əvvəlki vətəndaşlığından imtina etmədən onu rəsmi olaraq saxlamağa icazəsi olan yeganə kateqoriyadır.

İnvestisiyanın özü vətəndaşlığı birbaşa almır: hətta böyük məbləğdə qoyulmuş investisiya adətən bütün prosedurdan yan keçən pasporta avtomatik bilet kimi deyil, "müstəsna xidmətlər" lehinə arqumentlərdən biri kimi qiymətləndirilir.

İkili vətəndaşlıq: nə vaxt icazə verilir və nə vaxt birindən imtina etmək lazımdır

Ümumi qayda sərtdir: adi naturalizasiya (standart və ya qısaldılmış) yolu ilə Gürcüstan vətəndaşlığı alarkən müraciət edən əvvəlki vətəndaşlığından imtina etməlidir.

Dövlətin ayrıca razılığı yalnız başqa vətəndaşlıq qəbul etmək istəyən Gürcüstan vətəndaşları üçün mövcuddur və onu bundan əvvəl almaq lazımdır.

İkili vətəndaşlığa nadir istisna kimi deyil, sistemli şəkildə icazə verilən yeganə kateqoriya məhz müstəsna xidmətlərə və ya dövlət maraqlarına görə Prezidentin qərarı ilə vətəndaşlıq alanlardır.

Necə müraciət etməli

Vətəndaşlıq üçün ərizə istənilən Ədliyyə Evi (Public Service Hall) və ya xaricdəki Gürcüstan konsulluğu vasitəsilə Dövlət Xidmətlərinin İnkişafı Agentliyinə təqdim olunur.

Ərizəyə lazımi müddət ərzində qanuni yaşamanın təsdiqi (adətən bütün dövr üzrə, fasiləsiz, yaşayış icazəsinin hər uzadılmasının surəti), gəlir sənədləri, həm Gürcüstanda, həm də mənşə ölkəsində məhkumluğun olmaması barədə arayış və dil, tarix və hüquq üzrə imtahanın nəticələri əlavə olunmalıdır. İmtahanı ərizə təqdim etməzdən əvvəl verirlər: ilk cəhd pulsuzdur, hər təkrar cəhd 40 lari tutur, nəticə isə 1 il qüvvədə qalır.

Yekun qərarı müvafiq komissiyanın tövsiyəsi əsasında Prezident fərmanla verir, ona görə də bütün tələblərə formal olaraq tam uyğunluq belə müsbət nəticəyə avtomatik zəmanət vermir.

Qanuna görə qərar 3 aydan gec olmayaraq verilməlidir. Dövlət rüsumu baxılma müddətindən asılıdır: 80 günlük baxılma 65 lari, 20 günlük baxılma isə 390 lari tutur, natamam sənəd paketi də işi uzada bilər.

Vətəndaşlığın itirilməsi əks istiqamətdə də eyni dərəcədə sərt işləyir: vətəndaşlığından imtina etmək istəyən Gürcüstan vətəndaşı ayrıca ərizə təqdim etməlidir və o təsdiqlənənə qədər formal olaraq bütün müşayiət edən öhdəliklərlə, o cümlədən vergi öhdəlikləri ilə Gürcüstan vətəndaşı olaraq qalır.

Praktikada bu o deməkdir ki, Gürcüstan sənədlərini sadəcə yeniləməyi dayandırıb başqa ölkəyə yaşamağa köçən şəxs Gürcüstan vətəndaşlığını itirmir: formal imtina olmadan o, qeyri-müəyyən müddətə qüvvədə qalır.