Əcnəbilər Gürcüstanda uşaqlarını bağçaya və məktəbə necə yazdırır: sənədlər, müddətlər, qiymətlər

Gürcüstanda bələdiyyə uşaq bağçaları və dövlət məktəbləri pulsuzdur, amma orada demək olar ki, hər şey gürcü dilindədir. Əcnəbi uşağın bağçada ümumiyyətlə yer tuta bilməsi üçün isə yaşayış icazəsi və Gürcüstan şəxsi nömrəsi lazımdır. Tbilisidə özəl bağça ayda təxminən 960 lari, beynəlxalq məktəb isə ildə 9 500 lari ilə təxminən 67 000 lari arasında başa gəlir.

Körpələr qrupundan universitetə qədər bütün yolu addım-addım nəzərdən keçirək: bağçaya və birinci sinfə necə düşmək olar, uşaqlar harada rus dilində oxuyur, beynəlxalq məktəblər nə qədər pul istəyir və 2026-cı ildə dövlət universitetlərində əcnəbilər üçün nə dəyişib.

Tbilisidə bələdiyyə uşaq bağçaları

Bələdiyyə bağçaları 2013-cü ildən qanunla pulsuzdur, yemək də buna daxildir. Tbilisidə belə bağçaların sayı təxminən 190-dır və onlara 60 000-ə yaxın uşaq gedir. Uşaqlar tədris ilinin əvvəlinə 2 yaşı tamam olanda qəbul edilir. Kiçik qruplarda ən çoxu 25, böyüklərdə 30 uşaq olur. Məşğələlərin hamısı gürcü dilində keçir.

Qeydiyyat ildə bir dəfə, iyulun əvvəlində, kids.org.ge saytında onlayn açılır. Valideynlər konkret bağçanı və qrupu seçir; yer yoxdursa, uşaq həmin bağçanın növbə siyahısına düşür.

Onlayn qeydiyyat üçün uşağın 11 rəqəmli Gürcüstan şəxsi nömrəsi lazımdır. Əcnəbilərə bu nömrəni yaşayış icazəsi ilə birlikdə Ədliyyə Evində (Public Service Hall) verirlər. Yəni Gürcüstanda yaşayış icazəsi olmadan bələdiyyə bağçasına yol bağlıdır.

Yer təsdiqlənəndən sonra bağçaya doğum haqqında şəhadətnamə, 2 fotoşəkil, valideynlərin şəxsiyyət vəsiqələri və tibbi arayış, adətən Forma 100 aparırsınız. Bu arayışı Gürcüstanda ailə həkimi pulsuz verir və uşağın peyvəndlərini də orada qeyd edir. İl ərzində boşalan yerlər bağçanın öz növbə siyahısı üzrə paylanır; bu siyahıya şəxsən gəlib yazılmaq olar.

Batumi və Kutaisidə uşaq bağçaları

Batumidə qəbul Tbilisidən tez başlayır və batumikids.ge saytında keçirilir: 2026-cı ildə birinci mərhələ 5-25 iyunda oldu, ikincisi 1 iyulda açıldı. Uşaqları yalnız 3 yaşdan götürürlər. Təzə köçənlərin çoxu üçün isə başqa bir şərt əngələ çevrilir: valideynlərdən ən azı biri Batumi sakini kimi qeydiyyatda olmalıdır.

Kutaisidə 37 bağçanın hamısı meriyanın bir agentliyinə tabedir. 2024-cü ildə qeydiyyat orada sentyabrın əvvəlində, birbaşa bağçanın özündə və şəxsən aparılırdı.

Özəl bağçalar və dayələr

Tbilisidə tam günlük özəl bağça ayda təxminən 960 lari tutur, əksəriyyəti 700-1 250 lari alır. Batumidə isə qiymət 770 lari civarındadır. Kiçik uşaqlı ailə üçün Gürcüstanda yaşayış xərcləri arasında ən çox gözə dəyən xərc adətən elə budur.

Özəl bağçalar uşaqları ilin ortasında da götürür, bəziləri 18 aylıqdan qəbul edir, bəziləri isə axşam 19:00-a qədər işləyir. İngilisdilli və rusdilli qruplar da var. Amerika məktəbi QSI International School-da məktəbəqədər sinif ildə 6 200 dollar tutur.

Tbilisidə dayə saatına 10-15 lari, tam günlük işləyəndə isə ayda 1 000-1 500 lari alır. Bələdiyyə bağçasına hələ kiçik olan 2 yaşınadək uşaqlara çox vaxt yeganə çıxış yolu elə budur.

Dövlət məktəbləri

Dövlət məktəbində təhsil pulsuzdur, dərslikləri də hər şagird pulsuz alır. Xərc yalnız məktəb formasına gedir: 2026/27 tədris ilindən I-VI siniflərdə forma məcburidir və qiyməti 95 laridir. Pulsuz məktəb yeməyi yoxdur: uşaqlar yeməyi ya evdən gətirir, ya da məktəb bufetində alır.

Sinifdə ən çoxu 25 şagird olur, nazirliyin icazəsi ilə 29. Məktəblərin demək olar ki, hamısında dərslər gürcü dilindədir, ingilis dili 2-ci sinifdən başlayır, 2026-cı ildən isə dərsdə telefon qadağandır. 2026/27 tədris ili 15 sentyabrdan 15 iyunadək davam edir, qış tətili 30 dekabrdan 14 yanvaradəkdir.

Gürcü dilini bilməyən uşağa adi sinifdə ilk aylar çətin olacaq, ona görə də bir çox ailə uşağı paralel olaraq Gürcüstanda gürcü dili kurslarına yazdırır. Yaşayış icazəsi olan uşaqlar pulsuz oxuyur. İcazəsi olmayan əcnəbilər üçün ödəniş qaydaları bir-birinə ziddir, bu məsələni Təhsil Nazirliyinin qaynar xəttində dəqiqləşdirin: 2200220.

Birinci sinfə qəbul və xaricdən gələn şagirdlər

Uşağın 15 sentyabra qədər 6 yaşı tamam olursa, birinci sinfə gedir; bu qayda 2026-cı ilin fevralında qanuna salınıb. Qeydiyyat registration.emis.ge saytında fevraldan iyula qədər 5 mərhələdə keçir. 2026-cı ildə ünvan üzrə yeni mərhələ əlavə olundu: hər məktəbdə yerlərin bir hissəsi yaxınlıqda yaşayan uşaqlar üçün saxlanıldı.

Şəxsi nömrə olmadan da yazılmaq olar: anketdə "xarici vətəndaş" seçimi var, onu işarələyəndə uşağın məlumatları üçün əlavə xanalar açılır. Doğum haqqında şəhadətnamə kimi xarici sənədlərin təsdiqlənmiş gürcü dilinə tərcüməsi olmalıdır.

Uşaq məktəbə xaricdə başlayıbsa, 2026-cı il 1 sentyabrdan onun əvvəlki təhsilini qəbul edən məktəbin özü tanıyır. Uşaq müsahibə və testdən keçir, sonra məktəb yaşına uyğun sinfi və ya bir-iki sinif aşağısını təklif edir, son qərarı isə valideynlər verir. Milli mərkəz NCEQE indi yalnız tam orta təhsil attestatlarını tanıyır; bu xidmət 40 lari tutur və bir ay çəkir.

Dövlət məktəblərində rus bölmələri

Bəzi dövlət məktəblərində dərslər rus dilində keçir: bunlar ya ayrıca rusdilli məktəblərdir, ya da rus bölmələri, yəni gürcü məktəbinin içindəki rusdilli siniflər. Təhsil Nazirliyinin son rəsmi rəqəmlərinə görə, 2022-ci ildə 11 rus məktəbi və 45 bölmə vardı, orada təxminən 16 000 şagird oxuyurdu. Onlar da başqa dövlət məktəbləri kimi pulsuzdur.

Tələbat artsa da, 2022-ci ildən bəri yeni rus bölməsi açılmayıb, ona görə də yer hər yerdə tapılmır. Tbilisidə rus bölmələri Qldanidə 79 nömrəli və 132 nömrəli, Temkada 142 nömrəli məktəblərdə, Batumidə isə 3 nömrəli və 7 nömrəli məktəblərdə var. Sənəd verməzdən əvvəl məktəbə zəng edib sizə lazım olan sinfə şagird götürüb-götürmədiyini soruşun.

Beynəlxalq məktəblər

Tbilisidə ingilis, alman və fransız dillərində dərs keçən təxminən 15 beynəlxalq və özəl məktəb var. Onlardan 5-i International Baccalaureate proqramını təklif edir, üçü isə ibtidai sinifdən diploma qədər hər üç mərhələni əhatə edir: New School, Newton Free School və European School. Ölkədə bunu ilk dəfə New School edib.

Məktəblərin yarısından azı qiymətləri saytında açıqlayır, qalanları məbləği yalnız müraciətdən sonra deyir. Təhsil haqqının üstünə adətən ayrıca qəbul haqqı, bir də avtobus, yemək və imtahan pulu gəlir. Bir çox məktəb bacı-qardaşlara 10-20% endirim edir.

Universitetlər: əcnəbilər üçün nə dəyişdi

2026/27 tədris ilindən Gürcüstanda dövlət universitetləri yerlərinin ən çoxu 5%-ni əcnəbilərə ayıra bilər, ona görə də əcnəbi tələbə üçün əsas yol indi özəl universitetlərdən keçir. Uşaq məktəbin son iki ilini xaricdə oxuyubsa, milli imtahan verməyə ehtiyac yoxdur.

Əcnəbi kimi Gürcüstanda universitetə daxil olmaq üçün orta təhsil attestatını NCEQE-də tanıtdırmaq və universitetin yazılı razılığını almaq lazımdır, 2027/28 tədris ilindən isə dil sertifikatı da tələb olunacaq. Böyük universitetlərdə ingilis dilində bakalavr proqramı ildə 4 000-5 000 $ tutur.

Əsas məqamlar

• Bələdiyyə bağçası pulsuzdur, qeydiyyat iyulun əvvəlində kids.org.ge saytında aparılır, əcnəbi uşağa yaşayış icazəsi və şəxsi nömrə lazımdır.
• Tbilisidə özəl bağça ayda təxminən 960 lari, dayə saatına 10-15 lari tutur.
• 15 sentyabra qədər 6 yaşı tamam olan uşaq birinci sinfə gedir, qeydiyyat fevraldan iyula qədər registration.emis.ge saytındadır.
• Bəzi dövlət məktəblərində rus bölmələri var, 2022-ci ildən bəri yenisi açılmayıb.
• Beynəlxalq məktəblər ildə 9 500 laridən təxminən 67 000 lariyə qədər başa gəlir.
• Dövlət universitetləri əcnəbilərə yerlərin ən çoxu 5%-ni ayırır, əsas yol özəl universitetlərdir.