Gürcüstanda biznes lisenziyası: nəyə lazımdır, nəyə yox

Biznes ideyanız üçün FS və ya MMC qeydiyyatından keçməzdən əvvəl həmin fəaliyyətin lisenziya tələb edib-etmədiyini öyrənin. Gürcüstanda bu siyahı qısadır və adi bizneslərin çoxu ona düşmür.

Lisenziya və ya icazə yalnız qanun fəaliyyətinizin adını konkret çəkirsə lazımdır. Məsələn, spirtli içki satan kafe və ya bar adi biznes qeydiyyatı ilə, heç bir lisenziya olmadan açılır.

Qapalı siyahı: adı çəkilməyibsə, lisenziya lazım deyil

Lisenziya və icazələr haqqında qanun lisenziya və ya icazə tələb edən fəaliyyətlərin tam siyahısını verir. Eyni qanun başqa qanun və normativ aktlara bu siyahıdan kənar fəaliyyətlər üçün lisenziya tətbiq etməyi də qadağan edir.

Adi bizneslərin çoxu bu siyahıya düşmür və onlara Gürcüstanda fərdi sahibkar və ya MMC kimi standart qeydiyyatdan başqa heç nə lazım deyil:

• kafe və restoranlar
• mağazalar və onlayn mağazalar
• konsaltinq və marketinq
• proqram təminatı hazırlanması və İT xidmətləri
• frilans
• bələdçilikdən başqa turizm xidmətləri

Maliyyə xidmətləri: ən sərt tələblər

Banklara lisenziyanı Gürcüstan Milli Bankı verir və tələbləri qəsdən yüksək saxlayır. Kommersiya bankı lisenziyası üçün əsas şərtlər belədir:

• Minimum normativ kapital: 50 milyon lari
• Lisenziya rüsumu: 200 000 lari
• Baxılma müddəti: 6 aya qədər, hər bir əhəmiyyətli səhmdarın və rəhbərin uyğunluq yoxlaması da bura daxildir
• Bankların daha yüngül kateqoriyası olan mikrobanklar: kapital ən azı 10 milyon lari

Milli Bank mikromaliyyə təşkilatlarını, sığorta şirkətlərini, qiymətli kağızlar brokerlərini və valyuta mübadilə məntəqələrini də lisenziyalaşdırır. Kafe və ya konsaltinq firması açan şəxsə bunların heç biri aid deyil.

Alkoqol və tütün: gözlədiyinizdən az qayda

Gürcüstanda spirtli içki satmaq üçün lisenziya lazım olmadığını eşidəndə yeni gələnlərin çoxu təəccüblənir. Şərab və güclü içki satan bar, restoran və ya mağaza standart biznes qeydiyyatı ilə açılır, şərab və ya spirtli içki istehsalı da lisenziya siyahısında yoxdur.

Tütünlə vəziyyət başqadır. Tütün istehsalı lisenziya, siqar barı isə ayrıca icazə tələb edir, amma siqaret və içkilərin pərakəndə satışına nə biri, nə də digəri lazımdır.

Qumar: bahalı icazələr və hər masaya ayrıca haqq

Qumar biznesi üçün ayrıca icazə rejimi var və o, ucuz başa gəlmir. Dövlət rüsumları qanunla lari ilə müəyyən edilib və kazinonun harada yerləşməsindən asılı olaraq xeyli fərqlənir:

Taksi, mühafizə və tibb: fəaliyyətə görə ayrıca lisenziyalar

Paytaxtda və digər böyük şəhərlərdə taksi xidməti təşkil etmək üçün biznes qeydiyyatından əlavə ayrıca icazə lazımdır. Onu vergi xidməti yox, şəhər meriyası verir.

2026-cı il 1 mart tarixindən daimi yaşayış icazəsi olmayan əcnəbilərin Gürcüstanda kuryer, taksi sürücüsü və ya turist bələdçisi kimi işləməsi qadağandır, çünki bu peşələr üçün kvota sıfır müəyyən edilib. Bu işlə əvvəldən məşğul olanlar üçün qadağa 2026-cı il 1 may tarixindən qüvvədədir. Cərimə 2 000 lari, ikinci pozuntuya görə 4 000 lari, sonrakı hər pozuntuya görə isə 12 000 lari təşkil edir.

İnvestisiya yaşayış icazəsi olanlar bu qadağadan azaddır. 2026-cı il 1 mart tarixindən bütün digər işlər üçün də ümumi iş icazəsi tələbi qüvvəyə minib və bu, Gürcüstanda əcnəbi kimi işləmək istəyən hər kəsə aiddir.

Lisenziya həmçinin bu fəaliyyətlər üçün tələb olunur:

• özəl mühafizə şirkətləri
• apteklər
• təcili tibbi yardım xidmətləri
• donor qanı və insan toxumaları ilə iş
• bir neçə dar tibbi ixtisas

Təhsil və turizm: çox vaxt sadəcə qeydiyyat

Məktəbə ümumtəhsil müəssisəsi statusu yalnız dövlətin tanıdığı sənədlər, məsələn, rəsmi diplom və ya attestat verdiyi halda lazımdır. Dil kursları, repetitor mərkəzləri və belə sənəd verməyən digər proqramlar bu tələbdən azaddır.

Turist bələdçiləri, səyahət agentlikləri və tur operatorları da oxşar prinsiplə işləyir. Onlar Gürcüstan Milli Turizm Administrasiyasında (GNTA) pulsuz qeydiyyatdan keçir, lisenziya isə lazım deyil.

Qeydiyyat üçün son tarix 2027-ci il 1 yanvar günüdür. Bundan sonra qeydiyyatsız fəaliyyətə görə 500 lari, təkrar pozuntuya görə isə 1 000 lari cərimə yazılır. Yüksək riskli turizm fəaliyyəti təklif edən şirkətlər mülki məsuliyyət sığortası da almalıdır.

Lisenziyasız işləsəniz nə olar

Gürcüstanda vahid cərimə şkalası yoxdur, ona görə nəticələr fəaliyyətin növündən asılıdır. Cərimədən tutmuş məcburi bağlanma və avadanlığın müsadirəsinədək müxtəlif tədbirlər görülə bilər, lisenziyasız qumar biznesi isə təkcə inzibati cərimə ilə deyil, cinayət məsuliyyəti ilə də nəticələnə bilər.

Lisenziya tələb olunan fəaliyyətə başlamazdan əvvəl konkret cərimələri və proseduru hüquqşünasla yoxlayın. Elə düşünməyin ki, iş ən pis halda cərimə ilə bitəcək.

Qalan hər şey: lisenziya lazım deyil

Fəaliyyət qanunun siyahısında yoxdursa, ona lisenziya lazım deyil. İdeyanızın maliyyə, tütün istehsalı, qumar, tibb, mühafizə və ya rəsmi təhsil sənədləri ilə açıq-aydın əlaqəsi yoxdursa, adətən FS və ya Gürcüstanda MMC kimi standart qeydiyyat kifayət edir.

Şübhəli hallarda Gürcüstanın rəsmi hüquqi məlumat bazası olan matsne.gov.ge saytında Lisenziya və icazələr haqqında qanuna baxın, orada lisenziya və icazələrin bütün növləri sadalanır. Fəaliyyətinizin lisenziya tələb edib-etmədiyini isə lisenziyanı verəcək qurum, məsələn, Milli Bank və ya meriya təsdiqləyə bilər.