2026-cı ildə Gürcüstanda fərdi sahibkar kimi necə qeydiyyatdan keçmək olar

Fərdi sahibkar Gürcüstanda biznesin ən sürətli və ən sadə formasıdır. Əcnəbiyə yerli tərəfdaş, yaşayış icazəsi və ya başlanğıc kapital lazım deyil, qeydiyyat isə bir iş günü çəkir. Bu forma frilanserlərə, İT mütəxəssislərinə və kiçik biznes sahiblərinə yaxşı uyğun gəlir.

Gürcüstana köçənlərin çoxu özü üçün və ya xarici müştərilərlə işləyir, onlar üçün isə fərdi sahibkarlıq qanuni fəaliyyətə başlamağın ən asan yoludur. Fərdi sahibkar statusu özlüyündə yaşayış icazəsi vermir. Öz fərdi sahibkarlığınız vasitəsilə iş üzrə Gürcüstanda yaşayış icazəsi almaq üçün dövriyyə tələb olunur: 2026-cı il 9 iyul tarixindən o, belə icazəsi olan hər əcnəbi üçün ildə ən azı 50 000 ₾ olmalıdır.

2026-cı ilin dəyişikliyi: ayrıca iş icazəsi

2026-cı il 1 mart tarixindən Gürcüstan öz ərazisində ödənişli işlə məşğul olan əcnəbilərdən ayrıca iş icazəsi tələb edir. Bu qayda Gürcüstanda yaşayıb xarici müştərilər üçün işləyən fərdi sahibkarlara da şamil oluna bilər.

Artıq təkcə fərdi sahibkar kimi qeydiyyat kifayət etmir. Əcnəbinin həmin icazə olmadan Gürcüstanda işləyə bilib-bilməməsi işin növündən və müqavilənin xarakterindən asılıdır.

Gürcüstanda fərdi sahibkarlıq kimə uyğundur

Fərdi sahibkarlıq işini təkbaşına aparanlar üçündür. Bura proqram təminatının hazırlanması, konsaltinq, dizayn, ticarət və xidmətlər daxildir. Böyük komanda yığmaq və ya investor cəlb etmək fikriniz varsa, adətən Gürcüstanda MMC daha yaxşı seçimdir. MMC rüsumu daha yüksək olan və öz qaydaları ilə işləyən ayrı formadır. Özü üçün və ya xarici müştərilərlə işləyən yeni gələnlərin çoxuna fərdi sahibkarlıq tamamilə bəs edir.

Fərdi sahibkar necə qeydiyyatdan keçir

Qeydiyyatı Ədliyyə Evi vasitəsilə İctimai Reyestr Milli Agentliyi aparır. Tbilisidə bu, Kür çayının sahilində on bir ağ «ləçəyi» olan binadır (Zviad Qamsaxurdiya sahilboyu küçəsi, 2). Yaşayış icazələri də elə həmin binada rəsmiləşdirilir.

Sənədləri şəxsən və ya notarial etibarnaməsi olan nümayəndə vasitəsilə vermək olar. Gürcüstana köçməzdən əvvəl uzaqdan qeydiyyatdan keçmək istəyənlər üçün ikinci yol rahatdır.

Ayrıca vergi qeydiyyatına ehtiyac yoxdur, çünki identifikasiya nömrəsini Agentlik qeydiyyat zamanı özü verir. Bundan sonra iki addım qalır. Əvvəlcə Gəlirlər Xidmətinin saytında, rs.ge ünvanında şəxsi kabinetə giriş əldə edirsiniz. 1% dərəcə ilə işləmək istəyirsinizsə, kiçik biznes statusu üçün ərizəni də orada verirsiniz.

Hansı sənədlər lazımdır

• pasport
• Gürcüstanda qeydiyyatlı ünvan (hüquqi ünvan)
• sənədləri nümayəndə verirsə, notarial qaydada təsdiqlənmiş etibarnamə

Əksər ölkələrlə müqayisədə siyahı minimaldır. Nizamnamə, məhkumluğun olmaması barədə arayış və gəlir sübutu tələb olunmur.

Müddətlər və xərclər

İctimai Reyestr Milli Agentliyinin rəsmi tariflərinə görə, standart qeydiyyat bir iş günü çəkir, qiyməti isə 26 ₾ təşkil edir. Elə həmin gün aparılan qeydiyyat üçün 75 ₾ ödəməli olacaqsınız. Bu, eyni müddətlər üçün 200 və 400 ₾ tələb edən MMC qeydiyyatından bir neçə dəfə ucuzdur.

Kiçik biznes statusu: aşağı dərəcəni necə əldə etmək olar

Qeydiyyatın özü güzəştli dərəcə vermir və standart olaraq 20% gəlir vergisi ödəyirsiniz. Bunun əvəzinə dövriyyədən 1% ödəmək üçün rs.ge saytındakı şəxsi kabinetinizdən kiçik biznes statusu üçün ayrıca müraciət etməlisiniz. Qeydiyyat zamanı bu, avtomatik baş vermir və çoxları bunu yalnız standart dərəcə ilə keçən ilk vergi dövründən sonra öyrənir.

Statusu hər kəsə vermirlər. Hökumətin 415 nömrəli qərarına görə, konsaltinq, tibb, vəkillik və notariat, audit və memarlıq sahəsində çalışan, eləcə də lisenziya tələb edən fəaliyyətlə məşğul olan fərdi sahibkarlar bu statusu ala bilmir. Belə sahibkar mənfəətdən 20% ödəyir.

Kiçik biznes statusu ilə illik dövriyyə 500 000 ₾ (≈ 192 000 $) həddində qaldıqca mənfəətdən yox, dövriyyədən 1% ödəyirsiniz. Şərab turizmi və aqroturizm üçün bu hədd 700 000 ₾ təşkil edir. Dövriyyə həddi keçdiyi aydan ilin sonunadək bütün dövriyyəyə 3% vergi tətbiq olunur. Hədd ardıcıl iki il aşılarsa, status növbəti ilin əvvəlindən ləğv edilir. Bir dəfə aşmağa göz yumurlar, ikinci aşma isə statusa başa gəlir.

Mikrobiznes statusu: fərdi sahibkar qeydiyyatı lazım olmayanda

İllik gəliriniz 30 000 ₾ (≈ 12 000 $) həddini keçmirsə və işçiniz yoxdursa, fərdi sahibkar kimi qeydiyyatdan keçmək ümumiyyətlə vacib deyil. Mikrobiznes statusunu birbaşa fiziki şəxs kimi rs.ge saytında ala bilərsiniz. Bu statusda vergi dərəcəsi 0% olur, bəyannamə isə ildə bir dəfə, martın 31-dək verilir. Kiçik əlavə gəlir və dövriyyənin hələ az olduğu ilk frilans ayları üçün bu, yaxşı seçimdir.

Fərdi sahibkar üçün bank hesabı

Fərdi sahibkar kimi Gürcüstan bankında hesab açmaq mümkündür, lakin komplayens yoxlamasından sonra əcnəbilərə bəzən imtina edirlər. Bank vəsaitin mənbəyini, vergi rezidentliyini və müəyyən ölkələrlə əlaqələri yoxlayır. Müddətlər bankdan asılıdır. TBC Bank hesabı təxminən bir həftəyə aça bilər, Bank of Georgia-da isə qərar iki həftəyə yaxın çəkir.

Bankın xarici müştəriləri olan qeyri-rezidentlərə qoyduğu tələbləri əvvəlcədən öyrənin, çünki bütün prosesin ən çətin mərhələsi məhz budur.

Hüquqi ünvan: nəyə diqqət etməli

Bu, bütün prosesdəki az sayda real riskdən biridir. Fərdi sahibkar qeydiyyatı üçün hüquqi ünvanı pulla təqdim edən şirkət çoxdur. Lakin onların bəziləri sonradan ünvanı geri götürür və ya uzatmaq üçün əlavə pul istəyir, bəziləri isə sadəcə cavab vermir. Ödəniş etməzdən əvvəl şirkətin reputasiyasını yoxlayın və uzatma şərtlərini müddət bitməyə yaxınlaşanda yox, elə ilk gündən razılaşdırın.

Vergi rezidentliyi: ayrıca məsələ

Fərdi sahibkar qeydiyyatı sizi Gürcüstanın vergi rezidenti etmir. Rezidentlik ölkədə faktiki olaraq nə qədər qalmağınızdan asılıdır və istənilən 12 ay ərzində ən azı 183 gün tələb edir. Başqa ölkədə daha çox vaxt keçirirsinizsə, Gürcüstanda fərdi sahibkar olaraq həmin ölkənin vergi rezidenti qala bilərsiniz. Əksinə də olur. Heç vaxt fərdi sahibkar kimi qeydiyyatdan keçmədən Gürcüstanda rezident fiziki şəxs kimi vergi ödəmək mümkündür.